Co oznacza trzepotanie skrzydłami lub podnoszenie odwłoka u pszczół?

Co oznacza trzepotanie skrzydłami lub podnoszenie odwłoka u pszczół?

Każdy pszczelarz zapewne nieraz widział w swojej pasiece pszczoły, które podnoszą odwłok lub trzepoczą skrzydłami w pobliżu wylotu ula lub przy innych jego szczelinach. Wbrew pozorom, nie jest to zachowanie przypadkowe, a pszczoły w taki sposób nie okazują zdenerwowania, tylko mają do wykonania bardzo ważne zadanie.

Jednym z zadań pszczół robotnic jest wychów czerwia, a ten, jak wiadomo, wymaga utrzymania w miarę stabilnej i dość wysokiej temperatury we wnętrzu ula. Pszczoły za pomocą swoich czułków potrafią zmierzyć temperaturę i wilgotność powietrza wewnątrz ula oraz stosują techniki, które maja na celu obniżenie lub podwyższenie parametrów tak, by czerw miał idealne warunki do rozwoju. Objawia się to intensywnym trzepotaniem skrzydłami przy jednoczesnym opuszczeniu odwłoka i uszczelnieniu gruczołów zapachowych. Dzięki takim działaniom pszczoły zmniejszają wilgotność w ulu, przyspieszają dojrzewanie miodu, obniżają temperaturę czerwia, regulują zawartość dwutlenku węgla wewnątrz gniazda, a także odparowują wodę, co bezpośrednio przekłada się na obniżenie temperatury w ulu. Gdy jedna pszczoła trzepocze skrzydłami, raczej nie ma to większego wpływu na warunki w gnieździe, jednak jeśli takich robotnic są setki, bardzo szybko osiągają zamierzony efekt.

Czasami pszczoły stojące u wylotu ula zachowują się jeszcze inaczej – podnoszą odwłok, otwierając tym samym ujście gruczołu Nasonowa. W ten sposób odbywa się wabienie pszczół, które pozostają poza gniazdem, a w szczególności: młodych pszczół po locie orientacyjnym, zbieraczek, które powracają ze źródła pożytku, pszczół wypchniętych z ula oraz roju do miejsca zbiórki. Jeśli rodzina pozbawiona jest matki, takie wabienie odbywa się wewnątrz ula na plastrach.

Opracowano na podstawie:
Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s. 19

Sposoby porozumiewania się pszczół - artykuły powiązane

Sposoby porozumiewania się pszczół

Budowa pszczoły miodnej - skrzydełka i odwłok

Rola feromonów matki pszczelej 

Wpływ temperatury na życie pszczół miodnych 

Tworzenie kłębu przez pszczoły przy wylocie – działania pszczelarza