Budowa pszczoły miodnej - skrzydełka i odwłok

Budowa pszczoły miodnej - skrzydełka i odwłok

Skrzydełka – 200 uderzeń na sekundę
Do poruszania w powietrzu służą pszczole delikatne, ale bardzo mocne skrzydełka. Jest ich cztery – po dwa z każdej strony tułowia. Każde skrzydełko jest złożone z dwóch połączonych ze sobą błonek, które są dodatkowo wzmocnione i usztywnione specjalnymi żyłkami. Skrzydełka, choć podobnie zbudowane, różnią się od siebie wielkością. Gdy pszczoła leci, większe skrzydełko zahacza się o mniejsze, co znacznie zwiększa powierzchnię lotną i pozwala na szybkie poruszanie się. Skrzydełka podczas lotu ruszają się w niebywałym tempie 200 poruszeń na sekundę. Te szybkie uderzenia skrzydełkami powodują efekty dźwiękowe, które odbieramy jako bzyczenie. Oczywiście, prędkość lotu pszczoły zależy od tego, czy dopiero leci ona na zbieranie pyłku, czy już wraca obładowana do ula. Gdy leci bez ładunku, może osiągać prędkość nawet 40 km na godzinę. Jeśli natomiast wraca już do ula, leci dużo wolniej. Podczas spaceru na łące bardzo łatwo zaobserwować, które pszczoły dopiero zaczynają dzień pracy, a które wracają z ładunkiem nektaru i pyłku do ula. Te drugie lecą dużo wolniej, niżej i od razu widać, że są ociężałe [2].

Odwłok – gruczoły woskowe i aparat żądłowy
Tylna część ciała pszczoły, czyli odwłok, złożony jest z kilku pierścieni połączonych ze sobą za pomocą elastycznych błon. Dzięki temu odwłok jest giętki i może wyginać się na wszystkie strony. Co więcej, może on też wydłużać się i poszerzać. Dzięki temu łatwiej jest pszczole oddychać, a w wolu może przenosić znaczne ilości nektaru. Na spodniej stronie odwłoka pszczoła ma osiem gruczołów woskowych pełnych licznych otworków, przez które wydobywany jest wosk. Na samym końcu odwłoka znajduje się to, czego nie lubimy najbardziej, czyli aparat żądłowy, złożony z dwóch części. Ta bardziej bolesna, czyli żądło oraz część gruczołowa, która produkuje jad.

Wyprodukowany jad znajduje się w pęcherzyku jadowym – wypuszcza on jad w otwarta rankę w chwili, gdy pszczoła użądli swoją ofiarę. Cały aparat żądłowy służy pszczole przede wszystkim do obrony. Wbrew pozorom, nie jest on skierowany wyłącznie przeciw człowiekowi. Pszczoła walczy też z innymi pszczołami, a także osami. Aparat jadowy wykorzystuje też w kontakcie ze zwierzętami. Co ciekawe, jeśli użądli inną pszczołę lub osę, może bez problemu wyciągnąć żądło i lecieć dalej. Jeśli natomiast wbije żądło w człowieka lub w zwierzę, wyrywa cały aparat żądłowy. Bez niego nie jest w stanie dalej funkcjonować. I w taki sposób kończy żywot.

Opracowano na podstawie:
1. Antoni Demianowicz, Pszczoły, ich życie i hodowla, Rodzina Kolejowa, Warszawa 1936, przedmowa
2. Jerzy Wilde, Jarosław Prabucki (red.), Hodowla pszczół, Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 2009, s. 59-76
3. Zbigniew Lipiński, Żywienie pszczół miodnych, Wielbark 2014, s. 65
4. Zbigniew Lipiński, Żywienie pszczół miodnych, Wielbark 2014, s. 76
5. Jerzy Wilde (red.), Encyklopedia pszczelarska, Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 2013, s. 335

Zobacz również:

Budowa pszczoły miodnej - charakterystyka

Budowa pszczoły miodnej - budowa zewnętrzna

Budowa pszczoły miodnej - głowa, wzrok, czułki i narząd gębowy

Budowa pszczoły miodnej - serce, układ oddechowy i nerwowy oraz smak i słuch

Budowa pszczoły miodnej - tułów i nogi

Budowa pszczoły miodnej - przewód pokarmowy i cewki Malpighiego

Zmysły u pszczoły miodnej

Co oznacza trzepotanie skrzydłami lub podnoszenie odwłoka u pszczół?