Domowe sposoby wytapiania wosku pszczelego

Domowe sposoby wytapiania wosku pszczelego

Wytapiać wosk można za pomocą specjalistycznego sprzętu dostępnego w sklepach pszczelarskich. Na szczęście nie jest to jedyna metoda – wystarczy odrobinę pomysłowości i sprzęty domowego użytku, by z powodzeniem wytopić wosk.

Czego potrzebujemy – kotła do prania i prasy parowej. Jest to zestaw stosunkowo tani i nie wymagający zbyt dużych nakładów pracy poza dwukrotnym zanurzeniem ramek. Zanim jednak weźmiemy się do dzieła, dobrze przyjrzyjmy się kotłowi. Jego wewnętrzne ścianki powinny być wykonane z miedzi albo stali szlachetnej. W ostateczności mogą być też ocynkowane lub emaliowane. Natomiast absolutnie niewskazane są pojemniki żelazne – mogą bowiem zabarwic wosk na ciemno lub nawet na czarno. Wyobraźmy sobie świecę w takim mało atrakcyjnym kolorze, a od razu przejdzie nam ochota wytapiania wosku w żelaznym kotle.

Do topienia najlepsza deszczówka
Kolejna kwestia – woda do topienia. W przeciwieństwie do tej używanej w pasiece, niekoniecznie najlepsza będzie czysta woda ze sprawdzonego źródła. Warto wybrać zwykłą deszczówkę – jest uboga w wapń, dzięki czemu jest miękka i nie spowoduje zmydlenia wosku. Wodę w kotle trzeba nagrzać, a następnie umieścić w nim od 20 do 30 plastrów. Woda powinna cały czas się gotować, a my zanurzamy plastry i czekamy (szczególnie w przypadku plastrów starych), aż wylinki larw nasiąkną woda i cały wosk zostanie uwolniony. Pamiętajmy, by w kotle roztapiać tylko tyle wosku, ile jest w stanie pomieścić prasa parowa. To w niej będziemy prasować wosk pod ciśnieniem i w wysokiej temperaturze. Warto pamiętać, by do prasy dodać dużo wody. Przejmie ona wszelkie zanieczyszczenia podczas późniejszego chłodzenia wosku.

Przetapianie wosku
Aby usunąć zanieczyszczenia z wytopionego wosku, trzeba go przetopić i oczyścić. Zarówno płaskie placki, jak i niewielkie sztaby wosku możemy rozpuścić w wodzie deszczowej i wylać z nich bloki o masie od 8 do 10 kg. Podczas wylewania wosku do naczynia, w którym zostanie uformowany, należy przefiltrować go przez zwykłą pończochę rozciągniętą na brzegach naczynia. W ten sposób pozbędziemy się nawet niewielkich zanieczyszczeń, a wosk w naczyniu będzie idealnie gładki i złocisty, pozbawiony wszelkich drobinek.

Chłodzenie i oczyszczanie
Po przetopieniu czas na chłodzenie. Jest ono potrzebne, aby wosk mógł w dalszym ciągu się klarować. Woskowy kloc jest więc najpierw chłodzony, a następnie ponownie czyszczony, tym razem od spodu. Warstwę zabrudzeń kompostuje się lub po prostu wyrzuca, a pozostałe skrawki wykorzystuje się przy kolejnym wytapianiu. Choć przetapianie może wydawać się uciążliwe i pracochłonne, w rzeczywistości jest to jedyny skuteczny sposób, by zapewnić dostateczny sposób oczyszczenia wosku. To szczególnie ważne w przypadku pszczelarzy, którzy zajmują się także wykonywaniem naturalnych, woskowych świec. Wosk do produkcji świec musi być bowiem idealnie oczyszczony. Nawet maleńkie drobinki zanieczyszczeń mogą być problemowe dla kapilarności knotów – sporządzona z zanieczyszczonego wosku świeca będzie paliła się bardzo kiepsko albo wcale. A klient, który kupi taka felerną świeczkę, może zrazić się nie tylko do pszczelarza, ale też do innych produktów z jego pasieki.

Opracowano na podstawie:
Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s. 13

Zobacz również:

Do czego wykorzystuje się wosk pszczeli?

Jak wykonać świeczkę z wosku pszczelego?

Pasta do malowania drewna na bazie wosku pszczelego

Jak pszczoły produkują wosk?

Węza pszczela