Pierwszy oblot pszczół po zimowli

Pierwszy oblot pszczół po zimowli

Pszczoły całą zimę spędzają w ulu, dlatego też gdy tylko temperatura wczesną wiosną wzrośnie do 12-15 stopni Celsjusza, zaczynają masowo opuszczać ul i dokonywać pierwszego wiosennego oblotu po zimowli. Wbrew pozorom nie chodzi o to, by nacieszyć się pierwszymi promieniami słońca.

Pierwszy oblot pszczół po zimowli nazywany jest oczyszczającym. Pszczoły po zimie musza bowiem oczyścić swoje odwłoki z zalegających mas kałowych. Pamiętajmy, że przez całą zimę spały w kłębie we wnętrzu ula i żadna z nich nie wylatywała na zewnątrz. Nie usuwały więc produktów przemiany materii, tylko gromadziły je w odwłokach, które stawały się coraz bardziej poszerzone i napuchnięte. W taką możliwość wyposażyła je natura, dzięki czemu nie zanieczyszczają odchodami wnętrza swojego gniazda. Mogłoby to być dla nich nie tylko chorobotwórcze, ale wręcz zabójcze. Gniazdo pełne kału byłoby doskonałą pożywką do rozwoju drobnoustrojów chorobotwórczych. Choroby zabiłyby pszczoły, a te, które pozostałyby przy życiu, byłyby osłabione i podatne na wszelkie infekcje.

Najważniejsze oczyszczanie jelita grubego
Oblot oczyszczający, podczas którego pszczoły na wolnym powietrzu oczyszczają jelito grube powinien odbyć się w lutym, najpóźniej w marcu. Zanim jednak wypuścimy pszczoły, warto zastosować kilka środków ostrożności. Chodzi o to, by świeżo umyte samochody czy pranie suszące się na świeżym powietrzu nie zostały w krótkim czasie pokryte tysiącami plamek. W jednym momencie oczyszczać jelita będą bowiem tysiące, a nawet dziesiątki tysięcy pszczół – jedna czy dwie plamki nie stanowiłyby problemu, jednak taka ilość może być nie tylko bardzo zauważalna, ale też uciążliwa. Jeśli nasza pasieka stoi w bezpośrednim sąsiedztwie z posesja sąsiada, jego też warto uprzedzić o planowanym oblocie.

Orientacja w terenie i rozpoznanie
Podczas pierwszego po zimowli oblotu pszczoły nie tylko oczyszczają swoje jelita grube, ale też na nowo zaczynają orientować się w otoczeniu ula. Zapamiętują jego obrys, umiejscowienie wylotu oraz otoczenie ula, szczególnie to związane z późniejszym zbieraniem pyłku i nektaru. Od razu po wylocie zataczają bardzo małe kręgi wokół ula, niemalże obijając się o jego ściany. Jednak każde kolejne okrążenie jest coraz większe, a pszczoły z każdą chwilą zaczynają zachowywać się coraz pewniej i swobodniej.

Dla pszczelarza pierwszy oblot po zimie jest doskonałą okazją do obserwacji rodziny. Zachowanie pszczół mówi o tym, ile jest ich w konkretnej rodzinie oraz jaka jest jej siła. Pszczoły podczas takiego oblotu zaczynają też poszukiwać pierwszych roślin, które mogłyby dostarczyć nektaru. I najczęściej je znajdują w postaci wczesnowiosennych roślin.

Kiedy pszczoły robią kilka oblotów?
Częstotliwość oraz termin oblotów oczyszczających są zależne od tego, jaka jest zima w danym roku. Jeśli jest wyjątkowo sroga i z niskimi temperaturami, pszczoły grzecznie przez cała zimę czekają w ulu na nadejście wiosny. Zdarzają się jednak zimy ciepłe i łagodne – wtedy pszczoły nie czekają z oblotami oczyszczającymi do nadejścia wiosny. Podczas takiej zimy takich oblotów może być kilka. Choć takie latające pszczoły mogą wywołać w zimie zdziwienie, nie jest to zjawisko, które w jakikolwiek sposób powinno niepokoić pszczelarza.

Opracowano na podstawie:
Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s. 57-58

Zobacz również:

Zalecenia pszczelarskie na styczeń

Wpływ ciepłej zimy na rodziny pszczele