Rozróżnianie mateczników - mateczniki cichej wymiany

Mateczniki cichej wymiany
Każdy pszczelarz wie, ze pojawienie się w ulu nowej królowej nie zawsze jest spowodowane utratą dotychczasowej matki. Bywa i tak, że aktualna matka ma się całkiem dobrze, jednak jest już stara i mało wydolna. Najczęściej chodzi o małą wydajność podczas składania jaj albo niewystarczającą produkcję feromonów. Wtedy pojawia się cicha wymiana, z której pszczoły korzystają w tych miesiącach, w których nie występuje naturalne rozmnażanie.

Skąd pszczoły wiedzą, że matka powinna zostać wymieniona na lepszy model? Po prostu to czują – a raczej nie czują feromonów, które zwykle otaczają je z każdej strony. Mała siła feromonów oznacza również zmniejszoną siłę matki. Wtedy pszczoły robotnice, które szczególnie odczuwają ten brak, zaczyna wspólnie budować mateczniki cichej wymiany. Znajdują się one najczęściej na skraju plastrów z czerwiem lub nawet w pewnej odległości od właściwego gniazda. Zwykle powstaje od 1 do 3 mateczników cichej wymiany. Wyglądają tak samo jak mateczniki rojowe – można je od nich rozróżnić jedynie na podstawie ich liczby oraz pory roku, w jakiej powstają – od lipca do września.

Gdy mateczniki cichej wymiany są już gotowe, stara matka jest do nich doprowadzana w celu złożenia jaj. Potem jest trzymana od nich z daleka, a pszczoły stale pilnują dostępu do mateczników. Bywa bowiem i tak, że stara matka czuje, że nadchodzi kres jej panowania i resztkami sił próbuje zaatakować robotnice, rozgryźć mateczniki i nie dopuścić do powstania nowych królowych.

Opracowano na podstawie:
Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s. 22-25

Zobacz również:

Rozróżnianie mateczników - mateczniki rojowe

Rozróżnianie mateczników - mateczniki ratunkowe