Jakość matki pszczelej wychowanej z jaja lub larwy w różnym wieku

Jakość matek pszczelich wychowanych z jaj lub larw w różnym wieku

Dobrej jakości matkę pszczelą można kupić w sprawdzonej pasiece hodowlanej. Jednak wielu pszczelarzy coraz częściej decyduje się na wychów matek pszczelich na własną rękę. Do tej pory z tego sposobu korzystali właściciele dużych gospodarstw pasiecznych, jednak w ostatnim czasie takim wychowem interesują się także pszczelarze z niewielką liczbą rodzin.

Zanim zabierzemy się za wychów matek pszczelich, powinniśmy bardzo dobrze poznać proces powstawania matki z jaja, a potem z larwy. Wiedza ta jest potrzebna, gdyż okazuje się, że wiek jaja lub larwy ma ogromne znaczenie dla jakości i wydolności wyhodowanej matki, a co za tym idzie – dla całej rodziny, którą chcemy na niej założyć. Warto przy tym wiedzieć, że matkę pszczelą można wyhodować nie tylko z jajeczka złożonego do matecznika. Można też na zwykłą larwę pszczoły robotnicy (oczywiście odpowiednio wcześnie) zadziałać mleczkiem pszczelim tak, by zaczęła rozwijać się w kierunku matki pszczelej.

Matka z jajeczka lub z larwy
Wielu pszczelarzy jest zdania, że najbardziej żywotne matki można wyhodować jedynie z jajeczka i to takiego, które w krótkim czasie po złożeniu zostało zalane mleczkiem pszczelim. Okazuje się jednak, że nie ma to bezpośredniego przełożenia w praktyce. Równie dobre jakościowo matki pszczele można wyhodować z larw, które mają kilka lub kilkanaście godzin godzin. Najlepiej w tym celu sprawdzają się te larwy, które dzień wcześniej były jeszcze jajeczkami. Są one najlepiej przyjmowane przez rodzinę, która ma je wychować. Takie młodziutkie larwy pszczele są dużo trudniejsze do przełożenia, a czasem nawet do odnalezienia. Warto jednak zadać sobie odrobine trudu, gdyż duże, zauważalne larwy są w przypadku hodowli matek wysokiej jakości niekorzystne.

Kiedy podać do wychowu?
Jeśli wychowujemy matki pszczele z jajeczek, optymalne jest ich poddanie do rodziny wychowującej wtedy, gdy mają 2,5 do 3 dni. Jak uzyskać takie trzydniowe jajeczka? Wyjmuje się plaster z leżącymi na dnie komórek jajeczkami, a następnie ciepłym, nagrzanym w wodzie nożem ścina się te komórki do połowy. Dzięki temu nie uszkodzimy jajeczek na dnie. Po podaniu takiego plastra do nowego gniazda, pszczoły szybko przystąpią do odbudowy mateczników.

Duże znaczenie w powodzeniu wychowu matki ma nie tylko wiek larwy czy jajeczka, ale też sposób ich przechowywania. Larwy w temperaturze pokojowej mogą być przechowywane maksymalnie 6 godzin – po tym czasie wyraźnie słabną, a wychowane z nich matki nie będą miały dużych możliwości rozrodczych i będą sporo słabsze. Zamiast przechowywać, lepiej jest wcześniej zorganizować sobie takie warunki pracy, by bez problemu przełożyć larwę z jednej rodziny do drugiej.

Staranność i dokładność to podstawa
Jeśli pszczelarz będzie wszystkie zabiegi wykonywał z największą starannością, równie dobre jakościowo będą matki pszczele wychowane z jajeczek, jak i te, które były hodowane dopiero od stadium larwy. Natomiast każda nieostrożność lub zaniedbanie, zarówno na etapie jajeczka, jak i w fazie larwy mogą prowadzić do powstawania matek, które będą słabsze, gorsze jakościowo, mniej plenne i będą żyły krócej.

Opracowano na podstawie:
Wanda Ostrowska, Pszczoły i ludzie, Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1985, s. 231

Zobacz również:

Jak rozwija się matka pszczela?

Matka pszczela sztucznie unasienniona a lot godowy

Jak sprawdzić czy matka pszczela jest w ulu?