Zalecenia pszczelarskie na październik

Zalecenia pszczelarskie na październik | Portal Pszczelarski

W październiku zmniejsza się aktywność pszczół. W zależności od pogody, możliwe są jeszcze obloty pszczół. Październik to miesiąc szczególny w pasiece, ponieważ właśnie w nim pszczelarz musi wykazać się szczególną czujnością i skutecznie przeciwdziałać rabunkom. Nie chodzi oczywiście o wzmożoną działalność złodziei, a o loty rabunkowe pszczół. Jest to także miesiąc, w którym pszczelarz wykonuje ostatnie przeglądy przed zimą, przeprowadzają ostatnie zabiegi zwalczania warrozy, przetapiają plastry oraz zabezpieczają ule na zimę, zwłaszcza przed gryzoniami. Niektórzy, opcjonalnie, łączą odkłady z maciekarzami (częścią rodziny pszczelej pozostałej po wyjściu roju ze starą matką, zawierającą resztę pszczół, czerw kryty i mateczniki). Część pszczelarzy w październiku sadzi krzewy i drzewa miododajne oraz zbiera nasiona na kolejny sezon.

SPIS TREŚCI:
1. Jesienne zabiegi w pasiece
2. Przegląd plastrów
3. Sprzęt pasieczny w październiku
4. Sprzedaż zapasów miodu i innych produktów pszczelich
5. Zalecenia pszczelarskie na październik - artykuły powiązane

1. Jesienne zabiegi w pasiece
Przeglądy dokonywane w październiku należą zwykle do ostatnich. Mają one na celu weryfikację i wprowadzenie poprawek głównie względem ułożenia zmagazynowanego w ramkach pożywienia. Poza tym zwykle w październiku wypada termin usunięcia pasków z preparatem warrozobójczym (Biowarem lub Baywarolem). W październiku można przeprowadzić jeszcze odymianie, w liczbie dwóch do trzech w tygodniowych odstępach.

2. Przegląd plastrów
Październik to termin przeglądu plastrów wycofywanych z uli. Plastry należy podzielić na dwie grupy: te które będą przechowywane i na te, które należy przetopić. 

Do pierwszej grupy należeć będą plastry o "stażu" mniejszym niż 2 lata i jednocześnie jasne, nieprzeczerwione, z pierzgą lub ciemniejsze. Należy je dodatkowo posegregować, odpowiednio na te, które pójdą wiosną do gniazd (jasne i nieprzeczerwione), ogółem do uli (z pierzgą) i do miodni (ciemniejsze). Ramki z plastrami należy przechowywać w suchym pomieszczeniu, luźno zawieszone na regałach lub w szczelnych szafach. Część pszczelarzy praktykuje przechowywanie ramek w korpusach, w których zastosowane są środki zapachowe (np. naftalinę) przeciw szkodnikom wosku (np. barciakom).

Do drugiej grupy trafią przede wszystim ramki z woskiem, które mają dłuższy "staż" niż 2 lata, które zostały uszkodzone podczas wirowania miodu, ciemne i na których pojawiły się szkodniki. Wosk uzyskany z przetopienia plastrów (np. za pomocą topiarki parowej lub topiarki elektrycznej) wykorzystywany jest do wymiany na węzę lub do wyrobu świeczek z wosku pszczelego. 

3. Sprzęt pasieczny w październiku 
O sprzęt pasieczny należy dbać przez cały sezon, a nie tylko w październiku. Zdarzają się jednak i tacy pszczelarze, którzy z racji dużej ilości pracy lub czystego lenistwa, pozostawiają sprzęt pasieczny do dezynfekcji właśnie na sam koniec sezonu. 

Warto pamiętać, że przed dezynfekcją sprzęt należy dokładnie wyczyścić. O ile to możliwe, wykorzystując wyłącznie naturalne środki do czyszczenia. Drewniane ramki i ule należy opalić, zaś styropianowe ule należy dokładnie oskrobać i umyć ciepłą wodą z detergentami. Niewykorzystywany sprzęt pasieczny wraz z ulami należy schować do suchego, zadaszonego pomieszczenia, zaś ramki należy ułożyć jedna na drugiej, "na krzyż", i wystawić na zewnątrz, pod zadaszeniem.

Pszczelarz w październiku powinien również zająć się odpowiednim przygotowaniem pszczół do zimowli. Jan wskazuje pan Antoni Zaleski: "w ciągu całego roku, z wyłączeniem okresu zimowego, pszczoły aktywnie regulują zarówno temperaturę, jak i wilgotność, i skład powietrza w ulu. Natomiast od momentu uformowania się kłębu zimowego pszczoły regulują temperaturę tylko w jego wnętrzu. Dlatego w zbyt obszernym gnieździe z zimującego kłębu pszczelego szybciej ubywa ciepła i gromadzi się więcej pary wodnej. Nadmiar wilgoci w postaci skroplonej pary wodnej osiada na ramkach i ścianach ula, co powoduje powstawanie pleśni. Również zbyt ciasne gniazdo i słaba wentylacja mogą spowodować zakłócenie prawidłowej zimowli pszczół. Jeśli idzie o wielkość otworów wylotowych na zimę, to zaleca się aby na każdą zastawioną do zimowli ramkę przypadał 1 cm (np. w ulu zastawiono 8 ramek to szerokość wylotka powinna równać się 8 cm) wówczas wymiana powietrza będzie dostateczna, a gniazdo niezawilgocone."[1]

W październiku zalecane jest docieplenie gniazda matami bocznymi i założenie ocieplenia górnego. W tym celu najlepsze, zdaniem pana Zaleskiego, są maty ze słomy prostej oraz poduszki górne wypełnione sieczką ze słomy. Prawidłową cyrkulację powietrza zapewnić ma zastosowanie około 2 cm wolnej przestrzeni między matami bocznymi a ściankami i między dennicą a matą.

Co więcej, sprzęt wraz z ulami (tymi zazimowanymi i tymi niewykorzystywanymi) oraz pracownią i magazynem należy zabezpieczyć przed szkodnikami, w szczególności myszami. Ich obecność w październiku jest dość wyraźna. Wśród pszczelarzy najczęściej wykorzystuje się trutki na myszy lub pułapki mechaniczne. 

4. Sprzedaż zapasów miodu i innych produktów pszczelich 
W zależności od tego, w jakim opakowaniu jest miód i w jakim stanie skupienia, takie należy podjąć działania. Jeżeli miód jest w słoiczkach, a nie posiada etykiety, należy ją nakleić. Tutaj nie ma znaczenia, czy jest patoka, czy krupiec. Warto pamiętać, że klienci są coraz lepiej wyedukowani. Sprzedając w październiku miód rzepakowy w stanie płynnym, będą wiedzieć, że coś z nim może być nie tak (nawet, jeżeli jest on pełnowartościowy i został poddany procesowi podgrzewania). 

Jeżeli miód jest przechowywany w większych opakowaniach, np. w hobokach, i będzie sprzedawany w detalu, trzeba będzie go rozlać do mniejszych opakowań, np. słoiczków. W tej sytuacji duże znaczenie będzie mieć stopień procesu krystalizacji. Jeżeli w bańkach jest krupiec, konieczna będzie dekrystalizacja. Do jej celu używa się specjalnych dekrystalizatorów do miodu (droższe rozwiązanie) lub materacy elektrycznych (tańszy wariant).

W ramach tych prac należy pamiętać o dwóch kwestiach: miodu nie można podgrzewać powyżej 40 stopni Celsjusza (traci swoje właściwości) oraz nie należy przelewać go po dekrystalizacji w czasie krótszym niż 24 godziny, z racji możliwości pojawienia się na powierzchni słoików nieestetycznej piany.[2]

Oferty sprzedaży miodu przez pszczelarzy można spotkać m.in. na ogrodzeniach pasiek, w branżowych czasopismach oraz w Internecie, np. na giełdzie pszczelarskiej (ogłoszeniach pszczelarskich).

Opracowano na podstawie:

[1] Antoni Zaleski, Pasieka w październiku, http://www.odr.pl/produkcja-zwierzca/pszczelarstwo/315-pazdziernik-w-pasiece, Data odczytu: 12.10.2016 r.

[2] Jan Ślósarz, Zalecenia pasieczne - październik, http://wzp-krakow.pl/poradnik/id/95.html, Data odczytu: 12.10.2016 r.

5. Zalecenia pszczelarskie na październik - artykuły powiązane 

Co zrobić gdy wystąpi rabunek w ulu?

Przyczyny rabunków w pasiekach

Domowe sposoby wytapiania wosku pszczelego

Do czego wykorzystuje się wosk pszczeli?

Jak wykonać świeczkę z wosku pszczelego?

Jak odkazić ul?