Jak powstaje miód pitny?

Miód pitny to tradycyjny napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji alkoholowej brzeczki miodowej, tzn. rozcieńczonego miodu pszczelego (najczęściej lipowego).

Miód pitny sycono już w czasach starożytnych, jednak pierwsze zmianki dotyczące miodosytnictwa na terenach Polski i Litwy pojawiają się dopiero w źródłach średniowiecznych.

W Polsce produkcja miodu pitnego (miodosytnictwo) jest uregulowana przez przepisy Ustawy z dnia 18 listopada 1948 r. o produkcji win, moszczów winnych i miodów pitnych oraz o obrocie tymi produktami (Dz.U. 1948 nr 58 poz. 462.) oraz Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 maja 2013 r. w sprawie rodzajów fermentowanych napojów winiarskich oraz szczegółowych wymagań organoleptycznych, fizycznych i chemicznych, jakie powinny spełniać te napoje (Dz.U. 2013 poz. 633).

Od 2008 r. polskie produkty pod nazwami: Staropolski miód pitny "półtorak", Staropolski miód pitny "dwójniak", Staropolski miód pitny "trójniak" oraz Staropolski miód pitny "czwórniak", są zarejestrowane przez Komisję Europejską jako Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (ang. traditional speciality guaranteed, TSG), a przez to chronione w celu ochrony nazw tych produktów i zapewnienia ich autentyczności.

Tradycyjny podział miodów pitnych oraz wskazane przepisy wyróżniają: półtoraki, dwójniaki, trójniaki i czwórniaki.

Półtorak – miód pitny, dla którego brzeczka powstaje z jednej jednostki objętości miodu rozcieńczonej połową jednostki objętości wody (58-61° w skali Ballinga). Wysokie stężenie cukrów powoduje, że fermentacja trwa bardzo długo, a miód pitny dojrzewa po ok. dziewięciu latach leżakowania.

Dwójniak – słodki miód pitny, dla którego brzeczka powstaje z jednej jednostki objętości miodu rozcieńczonej jedną jednostką objętości wody (48-50° w skali Ballinga). Dojrzewanie dwójniaka trwa ponad cztery lata.

Trójniak – półsłodki miód pitny, dla którego brzeczka powstaje z jednej jednostki objętości miodu rozcieńczonej dwiema jednostkami objętości wody (34-36° w skali Ballinga). Dojrzewa ponad rok.

Czwórniak – półwytrawny miód pitny, dla którego brzeczka powstaje z jednej jednostki objętości miodu rozcieńczonej trzema jednostkami objętości wody (25-28° w skali Ballinga). Czwórniak dojrzewa ok. rok.

Rozcieńczając wodą jeszcze bardziej brzeczkę, można uzyskać piątaka - miód pitny, dla którego brzeczka powstaje z jednej jednostki objętości miodu rozcieńczonej czterema jednostkami objętości wody (21-23° w skali Ballinga). Warto jednak pamiętać, że poziom rozcieńczenia wpływa na ostateczną jakość trunku.

Zobacz również:

Podział miodów pitnych

W czym podawać miód pitny?

Produkcja miodu pitnego