Murarka ogrodowa (Osmia rufa L.). Cz. 2.

Występuje pospolicie w środowisku ogrodów przydomowych i sadów. Gnieździ się w spróchniałych drzewach, drewnianych ścianach, belkach, słupach lub konarach, pustych łodygach roślin (np. trzcina, ostrożeń). Gniazdo zbudowane jest z kilku do kilkunastu komórek (komór lęgowych), które ułożone są jedna za drugą i oddzielone od siebie ziemnymi ściankami – przegrodami z „zaprawy murarskiej”. W każdej komórce samica gromadzi porcję pokarmu, a następnie składa jajo i ją zamyka. Otwór wejściowy po zakończonym procesie składania jaj zostaje zasklepiony ziemną ścianką. Murarki gromadzą w jednej komórce około 200 mg pyłku zmieszanego z nektarem. Aby zaprowiantować jedną komorę lęgową, samica wykonuje około 40 lotów, odwiedzając 1200 kwiatów. Jedna samica, nawet w trudnych warunkach pogodowych, zakłada przeciętnie pięć komór lęgowych, na zaprowiantowanie których wykonuje 200 lotów, zapylając w ten sposób 6000 kwiatów. W dobrych warunkach pogodowych jedna samica zakłada zwykle 15 komór lęgowych (co równa się 18000 zapylonych kwiatów).

Cykl życiowy tego pospolitego gatunku nie jest skomplikowany. Loty murarki trwają od początku kwietnia do końca czerwca. Samce wylatują z gniazd kilka dni wcześniej niż samice, ale okres ich lotów jest znacznie krótszy od samic i trwa tylko 3 tygodnie. Długość życia samic wynosi około 7–8 tygodni. Samice po wyjściu z gniazda kopulują z kilkoma samcami, a unasiennione przystępują do budowy gniazda, zbioru nektaru i pyłku oraz składania jaj. Po zakończonej reprodukcji samice giną. Kilka dni po zamknięciu komórek z jaj wylęgają się larwy, które odżywiają się zgromadzonym w komórce pokarmem, snują oprzędy i we wrześniu się przepoczwarzają. Zimę spędzają w postaci imaginalnej (dorosłej) w oprzędach. Wiosną wylatują i powtarzają jednoroczny cykl życiowy.

Wykorzystanie gospodarcze murarki wynika po części z jej uniwersalności jako zapylacza, a także wysokiej efektywności zapylania większości roślin ogrodniczych. Skuteczność zapylania kwiatów jabłoni jest równie wysoka jak pszczoły miodnej. Ciężar owoców przy zapyleniu murarką i pszczołą miodną jest porównywalny. W sadach i jagodnikach, w których są wystawiane jej gniazda można bez obawy użądlenia wykonywać wszystkie prace pielęgnacyjne. Z pełnym powodzeniem wykorzystuje się ją do zapylania roślin ogrodniczych uprawianych pod osłonami, gdyż łatwo przyzwyczaja się do nowych warunków, szybko podejmuje pracę na kwitnących roślinach i ma spokojne zachowanie. W warunkach szklarniowych i przy pogodnym niebie murarki są aktywne przez około 14 godzin w ciągu dnia.

Czytaj więcej o murarce ogrodowej (Osmia rufa L.) w trzeciej części artykułu lub wróć do części pierwszej.