Murarka ogrodowa (Osmia rufa L.). Cz. 1.

W sytuacji, gdy z całego świata docierają informacje o malejącej liczbie rodzin pszczelich z nieustalonego powodu, szukamy rozwiązań alternatywnych, czyli innych zwierząt, mogących efektywnie uzupełnić faunę zapylającą także w naszych sadach. Jednym z nich jest murarka ogrodowa zwana też pszczołą samotną bądź samotnicą (Osmia rufa L.).

Aktualna systematyka murarki ogrodowej przedstawia się następująco:
• Królestwo: Zoa (Animalia) – Zwierzęta
• Podkrólestwo: Metazoa (Eumetazoa) – Tkankowce
• Typ: Arthropoda – Stawonogi
• Gromada: Insecta – Owady
• Rząd: Hymenoptera – Błonkoskrzydłe
• Podrząd: Apocrita – Stylikówki (Grupa: Aculeata – Żądłówki)
• Nadrodzina: Apoidea - Pszczoły
• Rodzina: Megachilidae - Miesierkowate
• Rodzaj: Osmia
• Gatunek: Osmia rufa – Murarka ogrodowa

Cechy charakterystyczne rzędu błonkoskrzydłe (Hymenoptera), do którego zaliczamy murarkę, to: dwie pary błoniastych skrzydeł, aparat gębowy gryząco – liżący, przeobrażenie holometabolia, larwy wszystkich typów (u murarki apodialna), poczwarka typu wolnego zabezpieczona kokonikiem.

Rodzaj murarka (Osmia) liczy w Polsce 18 gatunków pszczół posiadających zdolność murowania gniazd i zbierania pyłku na dolną stronę odwłoka. Jednym z najpospolitszych gatunków wiosennych jest murarka ogrodowa, takson występujący na terenie całego kraju i reprezentujący grupę tzw. pszczół samotnic.

Nazwa „murarka” pochodzi od czynności związanych z zakładaniem gniazd, do których budowy używa gliny lub piasku zmieszanego ze śliną. Cechą charakterystyczną murarki ogrodowej jest silnie owłosione ciało, w kolorze rdzawym lub rdzawoczerwonym (stąd łacińska nazwa gatunkowa rufa). Jest pszczołą średnich rozmiarów, wymiarami ciała zbliżoną do pszczoły miodnej. U samic, na płytce czołowej widoczne są dwa wystające rożki, a w części twarzowej głowy - silnie zbudowane i uzębione żuwaczki (narząd ten ułatwia sprawne wykonywanie prac murarskich). Murarka ogrodowa żyje samotnie, ale może w odpowiednich warunkach tworzyć bardzo duże kolonie. Nie produkuje miodu na skalę gospodarczą. W Europie wykorzystywana jest głównie do zapylania drzew owocowych. Łatwość hodowli sprawia, że schronienia dla wielu gatunków samotnie żyjących dzikich pszczół (między innymi murarki ogrodowej) stanowią element ozdobny przydomowych ogródków oraz ogrodów botanicznych a ich hodowlę rozpatrywać można jako przyjemne hobby. Jeżeli chodzi o bazę pokarmową to murarka ogrodowa jest polifagiem. Jej lista roślin pokarmowych obejmuje około 150 gatunków, m.in. wszystkie gatunki drzew owocowych, porzeczki, maliny, jeżyny, truskawki, rzepak, wykę czy mniszek.

Czytaj więcej na temat murarki ogrodowej w drugiej części artykułu.