Warroza a wymiana matki pszczelej

Warroza a wymiana matek pszczelich

Jeśli rodzina pszczela jest zaatakowana warrozą, wymaga szczególnej opieki pszczelarza. Często jednak pszczoły próbują radzić sobie z chorobą na swój sposób. Jednym z nich jest wymiana matki pszczelej.

Warroza rozwija się w zasklepionych komórkach z czerwiem. Wnikają do nich tuż przed zasklepieniem, a chwilę później zaczynają składać jaja. Gdy roztocza się wygryzą, matka pasożyta wygryza otwór w segmencie odwłokowym larwy pszczelej, aby wykarmić młode pasożyty. W ten sposób zaburzony zostaje naturalny rozwój larw pszczelich i wygryzają się osobniki słabe bądź mocno zdeformowane. Prowadzi to, oczywiście, do znacznego osłabienia rodziny pszczelej, a jeśli w porę temu nie zaradzimy – nawet do wymarcia.

Gdy pszczoły robotnice zauważą, że spora ilość czerwiu nie wygryza się, a jeśli już – to pszczoły są mocno zdeformowane i ułomne, zaczynają szukać przyczyn w niczemu niewinnej matce pszczelej, która złożyła przecież zdrowe jaja. Robotnice zakładają jednak, że słabe czerwienie to efekt chorej lub niewydolnej matki i przystępują do procesu cichej wymiany na nową. Zwiększona cicha wymiana, jeśli nie ma innych przyczyn, powinna być dla pszczelarza sygnałem, że rodzina pszczela może być zaatakowana przez warrozę. Cicha wymiana nie jest też w żaden sposób skuteczna, gdy rodzina jest zaatakowana przez Varroa destructor. Nowa matka w żaden sposób nie pomoże pszczołom w walce z pasożytem.

Wymienić matkę na nową może tylko pszczelarz, który podejmuje aktywną walkę z warrozą. Jednym ze sposobów jest całkowite usunięcie czerwiu z rodziny. W tym celu przestawia się ul kilka metrów na bok w czasie, gdy pszczoły robotnice są na pożytkach. Następnie w miejscu starego ula stawiamy nowy, wydezynfekowany ul, a w nim podkarmiaczki i ramki z węzą. To jest też dobry moment na wymianę matki starej na nową – jeśli uznamy, że stara matka może być przeszkodą w walce z warrozą. Pszczoły z pożytków automatycznie powrócą do ula stojącego na starym miejscu.

Opracowano na podstawie:
Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s. 139

Zobacz również:

Czym jest cicha wymiana matki pszczelej?

Rozróżnianie mateczników - mateczniki cichej wymiany

Wymiana matek pszczelich a tworzenie odkładów