Portal Pszczelarski

Osa pospolita czyli vespula vulgaris

Na zdjęciu: Osa pospolita na dłoni

osa osa pospolita vespula vulgaris budowa osy likwidacja os gniazdo os jad osy uczulenie na jad osy objawy uczulenia na jad osy leczenie po użądleniu osy

Widok osy na ulicy nie jest widokiem rzadkim. Codziennie widujemy je w pobliżu kwiatów, słodyczy, bazarków. Osa nosząca nazwę vespula vulgaris wzbudza strach, często panikę. Osa pospolita występuje w bardzo wielu miejscach w Europie. Zobaczmy jak prezentuje się popularna osa od strony naukowej, domowej i każdej innej. Przypatrzmy się temu owadowi.

 

SPIS TREŚCI:

1. Osa pospolita (vespula vulgaris) - opis

2. Uczulenie na jad osy - objawy i leczenie

3. Jak pozbyć się os? 

4. Osa pospolita - artykuły powiązane

 

1. Osa pospolita (vespula vulgaris) - opis
Osa pospolita posiada aparat gębowy gryzący, zaopatrzone w bardzo silne żuwaczki. Niezbyt długie czułki są mocnej budowy, a po bokach swojej głowy znajdują się duże oczy o bardzo złożonej budowie. Osa pospolita zaopatrzona jest w dwie pary skrzydeł, które są cienkie i przezroczyste. Pierwsza para skrzydeł jest zdecydowanie większa od drugiej. Owad ten posiada trzy pary nóg w kolorze żółtym. Odwłok jest masywny i wyraźny, a na jego końcu znajduje się żądło z gruczołem jadowym. Zakończenie nóg pazurkami umożliwia chodzenie po wszelkiego rodzaju powierzchniach. Pozwala również na przytrzymanie swojej ofiary. Ostrzegawcze żółto-czarne ubarwienie sprawia, że widzimy ją z dużej odległości. Wielkość osy pospolitej sięga od 11 do 20 mm. 

Oprócz charakterystycznych cech musimy zauważyć, że osy są bardziej smukłe niż pszczoły i inne owady o podobnym ubarwieniu. Osa pospolita na swoim czole ma trzy kropki, chociaż czasami jest ich mniej. Osa dzięki swojej budowie jest w stanie przecinać chitynowe pancerze oraz twarde mięso i drewno – tak pożywia się oraz buduje gniazdo.

Oba skrzydła osy połączone są ze sobą haczykami. Kiedy nie latają, składają skrzydła tak by być jak najwęższe. Stylik jaki widzimy osy między głową, a tułowiem jest bardzo charakterystyczny dla błonówek zwanych stylikowcami. Talia osy jest inspiracją dla bardzo wielu projektantów! 

Wygląd to nie wszystko – zachowanie pszczoły jest dla wielu ludzi zagadką. Osa pospolita żyje zgodnie z porami roku. Na wiosnę królowa wybudza się ze snu i zaczyna poszukiwać dobrego miejsca na budowę gniazda. Te z kolei często powstają na poddaszach, drzewach, krzewach, a nawet pod ziemią. Masa papierowa używana do jego budowy tworzona przy przeżuwaniu roślin. Gniazdo powstaje z kilku warstw plastrów, a każdy z nich zbudowany jest z jednej warstwy sześciokątnych komórek. W gnieździe znajduje się tylko jedno wejście, a królowa tworzy tylko pierwszy plaster. Kolejne tworzą robotnice. Królowa żyje nawet do kilku lat, trutnie kilka dni, a robotnice do 6 miesięcy.

2. Uczulenie na jad osy - objawy i leczenie 
Uczulenie na jad osy występuje wbrew pozorom bardzo często. Aby zacząć mówić o alergii, trzeba poznać skład jadu. Jad osy składa się z białek o charakterze enzymów oraz peptydów. Na niektóre reaguje większość uczulonych, a na inne tylko niewielki procent. Jad osy oraz pszczoły mają bardzo zbliżony do siebie skład. Melityna występuje jedynie u pszczół, ale antygen 5 spotkamy tylko w jadzie os. Jeśli mamy uczulenie na jad pszczeli bardzo możliwe, że z osami będzie podobnie. 

Objawy alergiczne są mniej lub bardziej widoczne. U osób uczulonych użądlenie może być bardzo toksyczne. Objawy występują od kilku minut do kilku godzin po użądleniu. Dłuższa reakcja jest reakcją dwufazową. W początkowej fazie, w ciągu kilkunastu godzin może nastąpić poprawa. Im częściej dochodzi do użądleń, tym większe ryzyko poważniejszych powikłań. Reakcja uczuleniowa po użądleniu może być miejscowa lub ogólna (występująca w całym organizmie). Miejscowe powikłania to ból w miejscu ukąszenia, zaczerwienienie oraz obrzęk do 10 cm trwający dłużej niż 24 godziny. Użądlenia w okolicach szyi, głowy i jamy ustnej mogą doprowadzić do śmierci poprzez uduszenie. Dlatego konieczne jest skorzystanie z pomocy lekarskiej.

3. Jak pozbyć się os?
Osy w ogrodzie to ogromny problem dla mieszkańców. Likwidacja os jest skomplikowana i wymaga znalezienia odpowiedniej metody dla siebie. Likwidacja os z pomocą strażaków jest możliwa tylko wtedy, kiedy znajdują się one w miejscu publicznym. Zgodnie z art. 61 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, "zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektu należy do właściciela lub zarządcy obiektu." Zatem w naszym geście leży zadbanie o swoją posiadłość. Stosowanie domowych środków bardzo często nie pomaga i drażni owady. Nie oblewamy więc gniazda wodą, ani kwasem solnym czy innymi substancjami. Gniazdami zajmujemy się po zmroku, kiedy osy są już nieaktywne. Przed ściąganiem gniazda dokładnie się ubierzmy, włóżmy skórzane rękawice oraz grube ubrania. Do neutralizacji owadów trzeba użyć specjalnego środka, po wykonaniu oprysku warto oddalić się od gniazda. Owady zaczną ginąć, następnie powtórzmy opryskiwanie.

4. Osa pospolita - artykuły powiązane

Różnice między pszczołą a osą

Czy osy i szerszenie są zagrożeniem dla pszczół?



Liczba wyświetleń artykułu: 17037

Komentarze z forum pszczelarskiego

blondynekkrk 2015-09-17 19:54:17

Dobrze, że się takie artykuły tutaj pojawiają. To nie wstyd przyznać się, że się czegoś nie wie. Wstyd to mówić, że się wie, gdy nie ma się zielonego pojęcia. Dużo osób myli pszczołę z osą. Nie ma się co dziwić. Takie artykuły na pewno pozwolą nieco zgłębić wiedzy! Super i tak trzymać.



  Współpracują z portalem:

Mirka Lenarcik

Mirka Lenarcik

Autorka tekstów oraz bloga mirosixgotuje.blox.pl

Ukończyła archeologię i anglistykę we Wrocławiu oraz studia doktoranckie w Niemczech. Oprócz gotowania największa pasja to kultura Iranu oraz historia.

Ser Brie w cieście francuskim z dodatkiem miodu

Chałka z szafranem i miodem

Nan-e qandi

Tadeusz Netczuk

Tadeusz Netczuk

Autor tekstów

Doświadczony pszczelarz. Chowem pszczół zajmuje się od 1970 r. Obecnie jego pasieka zlokalizowana jest w ROD Bielany we Wrocławiu.

Zabezpieczenie pszczoły murarki (Osmia rufa L.) przed zimą

Kopulacja i rozwój murarki ogrodowej (Osmia rufa L.)

Rola murarki ogrodowej w uprawach sadowniczych

Monika Wolańska

Monika Wolańska

Autorka przepisów kulinarnych i bloga Słodkie Słone

Z wykształcenia jestem inżynierem budownictwa a z zamiłowania „kucharą” - tak określają mnie znajomi. Pasji mam całe mnóstwo! Dobra kuchnia, fotografia, piękne wnętrza i miejsca, podróże…

Ogórki z miodem

Sałata z grejpfrutem, serem pleśniowym i sosem winegret z miodem

Pierniczki na miodzie

Bogdan Piekarz

Bogdan Piekarz

Autor tekstów

Pszczelarz z przeszło 70-letnim doświadczeniem. Autor licznych publikacji w branżowych czasopismach. Członek Rejonowego Koła Pszczelarzy nr 2 w Łodzi.

Miodobranie - krok po kroku

Główny przegląd wiosenny rodzin pszczelich