Wstawianie kraty ogrodowej w ulu warszawskim

Jednym z nieodłącznych elementów podczas pracy z rodzina w ulu jest krata odgrodowa. Jej zadaniem jest skuteczne oddzielenie korpusów miodowych od korpusów ulowych w czasie pożytkowym. I spełni to zadanie doskonale, o ile zostanie prawidłowo wstawiona.

Dzięki kracie odgrodowej możemy trzymać pszczoły matki oraz trutnie z dala od miodni, czyli tych obszarów gniazda, w których gromadzony jest miód wytworzony przez pszczoły. Kraty odgrodowe mogą być dwojakiego rodzaju: dla matek oraz dla trutni. Te przeznaczone dla matek mają mniejsze szczeliny o szerokości około 4,3 milimetra, natomiast te dla trudni mają szczeliny nieco większe – około 5,2 milimetra. Te drugie umożliwiają poruszanie się pszczołom matkom, natomiast zatrzymują trutnie. Nie służą one jednak do separowania matek i trutni od miodu, a do separowania samych trutni.

Kraty odgrodowe należy wstawić do uli w okresie, gdy zaczyna się główny pożytek towarowy – czyli wczesną wiosną, gdy rozpocznie się kwitnienie tych drzewek owocowych, które najwcześniej zaczynają wiosenną wegetację.

Jak wstawić kratę do ula?
Wstawianie kraty odgrodowej w popularnym ulu warszawskim należy rozpocząć od lewej strony. Zaczynamy tuż przy ścianie przy zatworze. Następnie poruszamy się w prawo, jednocześnie oglądając każdą kolejną ramkę. Jeśli ramka jest pusta lub ma zaczątki miodu albo pyłku, strzepujemy ją z pracujących na niej pszczół i przekładamy za kratę po lewej stronie. W taki sposób postępujemy ze wszystkimi kolejnymi ramkami, dopóki krata nie dojdzie do środka ula. Trzeba też pamiętać, by kratę utrzymywać stale pod jednym kątem, by jednakowo mocno przylegała do ścianek ula.

Pamiętajmy również, że po prawej stronie mają znajdować się ramki z czerwiem oraz matką – jeśli matka przypadkiem pozostanie po lewej stronę, całą czynność trzeba będzie powtórzyć od nowa. Dzięki temu po prawej stronie ula będziemy mieli rodnię służącą do rozmnażania, a po lewej miodnię – w której gromadzony będzie produkowany miód.. Z prawej na lewą stronę przedostaną się tylko pszczoły robotnice, dzięki czemu matki ani trutnie nie będą mogły dostać się do miodu. Pszczelarze, szczególnie ci mniej doświadczeni, muszą być świadomi, że wstawianie ramki na pewno nie spotka się z aprobatą pszczół. Mogą być mocno rozzłoszczone – na tyle, że konieczne może być użycie podkurzacza, a w wyjątkowych przypadkach nawet spryskiwacza.

Rodzaje krat odgrodowych
Kraty odgrodowe mogą być wykonane z tworzyw sztucznych albo z metalu. Kiedyś powszechnie były stosowane kraty z drewna, jednak dziś należą już niemal do reliktów przeszłości i można je spotkać jedynie w bardzo starych pasiekach. Kraty układa się albo bezpośrednio na ramkach, albo mocuje się je przy użyciu drewnianych ramek, a następnie umiejscawia pomiędzy korpusami. Z tych dwóch rozwiązań większość pszczelarzy wybiera to drugie, gdyż jest bardziej skuteczne i efektywne. Ramka mocowana z użyciem drewnianych ram umożliwia pszczołom lepsze dojście do miodu, ale jednocześnie nie pozwala im wynosić zapasów poza ramkę. Prawidłowo zamontowana ramka musi być oddalona od górnych i dolnych ramek plastrów o około 6-8 milimetrów. Chodzi o to, by zapobiec późniejszym błędom budowlanym, jakie mogą popełniać pszczoły.

Opracowano na podstawie:
Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s.31