Farbownik lekarski – roślina miododajna

Farbownik lekarski – roślina miododajna

Farbownik lekarski (Anchusa officinalis L.) występuje w naszym kraju dość pospolicie. W potocznym nazewnictwie funkcjonuje jako wołowe ziele. Jest cenioną rośliną miododajną, jednak można też jeść go na surowo.

Rosnący dziko farbownik lekarski można spotkać niemal na każdych glebach – lubi słoneczne stoki i polany, rumowiska, tereny przydrożne. Jest archeofitem, czyli nie występuje na naszych terenach od zarania dziejów, tylko pojawił się w czasach wczesnohistorycznych i przystosował do naszych warunków klimatycznych.

Farbownik lekarski jest byliną dwuletnią lub wieloletnią, która w zależności od warunków glebowych i klimatycznych osiąga wysokość od 30 do 80 cm. Jego długa łodyga rozgałęzia się dopiero na wysokości kwiatostanu. Jest owłosiona, kanciasta i czasami przybiera fioletowy odcień. Z łodygi w równych odstępach wyrastają liście o lancetowatym kształcie. Podczas kwitnienia zamierają, wysychają i odpadają. Kwiaty są pięciokrotne, na początku kwitnienia mają barwę czerwono-fioletową, a później przybierają kolor niebiesko-fioletowy.

Farbownik lekarski ma dość długi okres kwitnienia – od maja do września, a czasem nawet do października. Rośnie w dużych skupiskach, jest więc świetną rośliną pożytkową dla pszczół. Jego wydajność miodowa to około 170 kg z jednego hektara pożytku, a wydajność pyłkowa – 40 kg z hektara. Pszczelarze, którzy chcą zwiększyć jakość i ilość pożytków, mogą w pobliżu pasieki wysiać nasiona farbownika lekarskiego. Jego wymagania glebowe są naprawdę niewielkie, można więc być pewnym, że świetnie wykiełkuje na niezbyt żyznych terenach. Przed wysianiem warto zadbać o to, by teren był odchwaszczony i lekko spulchniony. Uprawa farbownika powinna być umiejscowiona w rządkach oddalonych od siebie o około 40 cm, a między jedną a drugą rośliną powinien być odstęp co najmniej 10 cm. Jeśli te odległości będą mniejsze, wysiejemy więcej, ale nie oznacza to większych plonów.

Choć dla pszczelarzy ważna jest wyłącznie jego wydajność miodowa, farbownik lekarski ma szereg innych zastosowań, przede wszystkim w kuchni. Jego liście mają smak podobny do szpinaku, można więc dodawać go do sałatek czy innych potraw. W dawnej medycynie ludowej powszechnie wykorzystywano także napar z korzenia farbownika – miał działanie przeciwkaszlowe i wykrztuśne.

Opracowano na podstawie:
Zbigniew Podbielkowski, Słownik roślin użytkowych, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 2003, s. 111

Zobacz również:

Rośliny miododajne, rośliny pożytkowe, rośliny pszczelarskie - spis