Portal Pszczelarski

Sklep Krauz

Bartnictwo w Polsce - barć i jej budowa

Na obrazku: barć wiślana Źródło: upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/41/Bar%C4%87_k%C5%82odowa.jpg

bartnictwo bartnictwo w Polsce historia bartnictwa bartnik barć praca bartnika historia barci bór liczebność boru

Bartnictwo w Polsce - barć i jej budowa

Zanim zaprosił pszczoły, musiał zrobić barć
Praca bartnika była nie tylko obłożona wysokimi kosztami, ale też nie należała do łatwych i bezpiecznych. Średniowieczne pszczoły w niczym nie ustępowały bowiem dzisiejszym – równie szybko wpadały w gniew i atakowały napastnika (bo bartnik był dla nich takim samym napastnikiem jak spragniony miodu niedźwiedź). Do zadań bartnika należało przede wszystkim wyłapywanie dzikich rojów pszczół, a następnie umieszczanie ich do uprzednio przygotowanych barci. Oczywiście, drzewa te nie były przypadkowe. Musiały spełniać kilka warunków. Przede wszystkim miały co najmniej jeden metr średnicy – węższe drzewa po wydrążeniu nie zapewniały pszczołom komfortowych warunków lokalowych. Najczęściej barcie drążono w pniach sosen, a czasami też w pniach buków, grabów lub dębów. Chodziło nie tylko o grubość pnia, ale też o łatwość obróbki drewna. Wyjątkowo twarde drzewa nie nadawały się na barcie, bo wydrążenie w nich dziupli było niezwykle trudne [1].

Odpowiednia wysokość miała kluczowe znaczenie
Już samo wydrążenie barci było zadaniem wymagającym odpowiedniej tężyzny fizycznej i sprawności. Bartnik musiał bowiem wdrapać się na drzewo na właściwą wysokość. Na początku bartnictwa barcie drążono w drzewie jak najwyżej – chodziło o to, by utrudnić dostęp do miodu dzikim zwierzętom. Jednak w wiekach późniejszych wysokość ta się obniżyła do około 4-16 metrów. Okazało się bowiem, że barcie niżej położone zawierały więcej miodu. Pszczoły latają bowiem na ściśle określonych wysokościach – na pułapie kilkunastu metrów jest ich przecież zdecydowanie mniej niż kilka metrów nad ziemią.

Każdy bartnik sprawował pieczę nad określoną liczbą barci. Jednostką liczebną, odpowiadająca dzisiejszej pasiece, był bór – jeden bór oznaczał 60 barci wydrążonych w drzewach. Stan posiadania borów wzrastał wraz ze stażem pracy bartnika. Świeżo upieczony adept tego fachu posiadał zwykle kilka, czasem kilkanaście barci. Z biegiem lat miał ich coraz więcej – bo co roku drążył przecież nowe [1].

Gotowa barć musiała schnąć przez rok
Zawód bartnika nie miał tylu ułatwień, które mają dzisiejsi pszczelarze. Wydrążenie dziupli w drzewie nie oznaczało, że od razu można w niej umieścić pszczoły. Po wykonaniu barci musiała ona przez kolejny rok czy dwa schnąć. Najczęściej barcie wyrabiano wiosną – była to dobra pora, gdyż nie trzeba było obawiać się, że wydrążona barć zostanie zalana przez żywicę. Może się tu nasunąć pytanie – skoro na jednym terenie pracowało kilku bartników, skąd wiedzieli, do kogo należy dana barć? Bardzo prosto. Po wykonaniu barci bartnik znakował drzewo za pomocą własnego znaku, oznaczającego przynależność do danego cechu lub herbu. Skoro mowa o cechu, warto przyjrzeć się, jak wyglądało prawne uwarunkowanie bartnictwa w dawnej Polsce.

Opracowano na podstawie:
1. Agata Śliwka, Paweł Staniszewski, Bartnictwo – historia czy przykład edukacji plenerowej?, Studia i Materiały CEPL w Rogowie, r. 2014 Zeszyt 34, s. 39-41
2. Romuald Żukowski, Bartnictwo w zagajnicy łomżyńskiej, Białostockie Towarzystwo Naukowo, Białystok, s. 37

Czytaj również:

Bartnictwo w Polsce - tradycja

Bartnictwo w Polsce - zawód bartnika i produkt bartniczy

Bartnictwo w Polsce - miodobranie i miód bartny

Bartnictwo w Polsce - odtwarzanie bartnictwa

Bartnictwo w Polsce - szanse i zagrożenia

Anna Celińska

Anna Celińska

Autorka tekstów

Dziennikarz z wykształcenia, zawodu i pasji. Żaden temat nie jest jej obcy, a pszczoły z artykułu na artykuł uwielbia coraz bardziej. Na PortalPszczelarski.pl wrzuca teksty według najważniejszego klucza – informować, radzić, wyjaśniać to, co ważne dla Was. Bo bez czytelnika nie miałoby sensu pisanie.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora



Liczba wyświetleń artykułu: 10622

Komentarze z forum pszczelarskiego

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu. Bądź pierwszy!

Weź udział w dyskusji:

Zaloguj się lub zarejestruj

Miejsce na Twoją reklamę
EL-TER biuro projektowe Kraków
filmowanie wesel, video zaproszenia, podziękowania video dla rodziców Kraków i okolice Miejsce na Twoją reklamę

Drogi Użytkowniku,

informujemy, że z dniem 03 października 2015 r. Marcin Balana Grupa Balana z siedzibą w Naramie przeniosła całość prowadzonego Portalu PortalPszczelarski.pl na Jacek Balana EL-TER z siedzibą w Narama 214, 32-095 Iwanowice.

Tym samym od 04 października 2015 r. zmienia się administrator Twoich danych osobowych. Jednocześnie podkreślamy, że zmianie nie ulegną zasady ochrony i przetwarzania Twoich danych osobowych, w tym korzystania z Usług świadczonych w ramach Portalu PortalPszczelarski.pl. Szczegółowe informacje nt. wykorzystania danych osobowych znajdziesz w Regulaminie Serwisu PortalPszczelarski.pl.

Przypominamy, że zawsze masz prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania, a także żądania zaprzestania ich przetwarzania i prawo sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych.

W związku z powyższym prosimy Cię o wyrażenie zgody na zmianę Administratora Danych Osobowych poprzez zaakceptowanie poniższych klauzul:
"Wyrażam zgodę na przejście ogółu praw i obowiązków Marcin Balana Grupa Balana wynikających ze świadczenia na moją rzecz Usług w domenie portalpszczelarski.pl na Jacek Balana EL-TER" "Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Jacek Balana EL-TER w celach marketingowych."
"Wyrażam zgodę na otrzymywanie na podany adres e-mail informacji handlowej wysłanej przez Jacek Balana EL-TER w imieniu własnym lub na zlecenie jej partnerów."
"Oświadczam, że zapoznałem się i akceptuję treść Regulaminu Konta oraz wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Jacek Balana EL-TER w celu realizacji zamawianych usług."
"Akceptuję Regulamin Konta oraz Regulamin Serwisu PortalPszczelarski.pl i zobowiązuję się do ich przestrzegania."

Jeżeli potrzebujesz czasu na zastanowienie zapoznaj się z poniższą informacją, w terminie 30 dni od wyświetlenia tego komunikatu możesz zrezygnować z korzystania z Usługi realizowanych w ramach Portalu PortalPszczelarski.pl poprzez usunięcie konta. Pamiętaj jednak, że brak reakcji w powyższym terminie będzie równoznaczny z wyrażeniem zgody na wyżej wymienione zmiany.

W przypadku kliknięcia "Rezygnuję z posiadania konta" Twoje konto (a z nim dane osobowe) zostanie usunięte do 24 godzin od momentu przyjęcia zgłoszenia.