Podstawowe cechy produkcyjne pszczół miodnych - miodność i plenność

Produktywność pszczół jest uwarunkowana wieloma czynnikami. Niektóre z nich są zewnętrzne i nie mamy na nie wpływu, inne zależą od postępowania pszczelarza. Trzecia grupa czynników to natomiast cechy fizjologiczne i umiejętności pszczół, jakie nabyły w toku ewolucji.

Dzięki swoim wyjątkowym cechom produkcyjnym pszczoły są idealnymi zwierzętami hodowlanymi. Rodzina pszczela przeznaczona dla celów hodowlanych musi jednak spełniać wysokie wymagania. Przede wszystkim musza to być pszczoły łagodne, cechujące się wysoką wydajnością pracy przy bardzo niskiej podatności na choroby. Bardzo ważne jest też, by wybrana rodzina nie należała do linii, która została wyselekcjonowana jednorazowo lub zupełnie przypadkowo. Chodzi o to, by w przyszłości nie pojawiała się zbyt duża rozbieżność w cechach potomstwa. Przypadkowa rodzina może okazać się nietrafioną inwestycją, bo każde kolejne potomstwo może wykazywać coraz słabsze cechy z punktu widzenia produkcyjności i wysokiej wydajności.

Im więcej dobrych cech, tym lepsza produkcyjność
Przy wybieraniu rodziny pszczelej do celów hodowlanych istotna jest też dynamika wiosennego rozwoju, rojliwość, zimowanie, szybkość budowania plastrów, jakość ich późniejszego odbudowywania, jakość czerwiu. Nie bez znaczenia jest również sprawność w zbieraniu pożytków, zdolność ich szybkiego wyszukiwania, a także zachowania higieniczne. Dopiero kompilacja tych wszystkich cech jest gwarancją, że nasza rodzina pszczela będzie wysoce wydajna.

Miodność pszczół zależy od siły rodziny
Jedną z najważniejszych cech produkcyjnych jest ich miodność, czyli zdolność do wytwarzania miodu z zebranego nektaru kwiatowego i pyłku. W jednym sezonie przeciętna rodzina pszczela może wytworzyć aż 100 kilogramów miodu. Oczywiście, liczba ta może być wyższa lub niższa w zależności od siły rodziny pszczelej oraz warunków pogodowych. Chodzi nie tylko o deszcze, który uniemożliwia pszczołom zbieranie, ale też o czas trwania wegetacji roślin - im później zaczynają one kwitnienie, tym później pszczoły zabierają się za zbieranie pyłku i nektaru. Warto jednak pamiętać, że te 100 kg miodu to nie jest zysk pszczelarza – w rzeczywistości ma on z tego około 10 procent. Pozostałą część miodu pszczoły wykorzystują do zaspokojenia swoich funkcji życiowych, wyżywienia rodziny oraz przeżycia zimy.

Plenna matka – młoda i odpowiedniej rasy
Kolejną cechą, jaka jest istotna z punktu widzenia produkcyjności jest plenność pszczół. Plenność jest, oczywiście oceniana na podstawie matki pszczelej oraz liczby składanych przez nią dziennie jaj. Liczbą tą można do pewnego stopnia sterować za pomocą zewnętrznych działań, na przykład podkarmiania matki, przekładania do innego korpusu, stosowania kratki odgrodowej itp. Młoda i wydajna matka pszczela składa w maju i czerwcu około trzech tysięcy jajeczek dziennie. W ciągu roku może złożyć w ten sposób nawet 200 tysięcy jajeczek.

Opracowano na podstawie:
Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s. 80-89

Zobacz również:

Podstawowe cechy produkcyjne pszczół miodnych - rozwój wiosenny, zdolność budowania plastrów i zimotrwałość

Podstawowe cechy produkcyjne pszczół miodnych - rojliwość i odporność na choroby