Portal Pszczelarski

Czym jest cicha wymiana matki pszczelej?

Na zdjęciu: matka pszczela pośród pszczół. Źródło zdjęcia: ars.usda.gov/services/docs.htm?docid=2744&page=14

cicha wymiana matka pszczela cicha wymiana matki pszczelej mateczniki cichej wymiany

Nowa matka pszczela pojawia się nie tylko wtedy, gdy stara umrze lub zaginie. Często zdarza się tak, że pszczoły podejmują decyzję o wymianie matki starej, chorej lub mało wydolnej – proces ten nazywany jest cichą wymianą.

Stara lub niewydolna matka pszczela składa coraz mniej jaj, a jednocześnie wytwarza coraz słabsze feromony, czyli substancje, które utrzymują rój w pełnej gotowości do pracy zarówno w ulu, jak i na zewnątrz. Kilka lub kilkanaście pszczół robotnic, które są wrażliwsze od innych, natychmiast wyczuwają ten brak i podejmują decyzję o stworzeniu warunków do rozwoju nowej, młodej matki pszczelej. W tym celu budują tzw. mateczniki cichej wymiany – znajdują się one zwykle na obrzeżach plastra lub całkowicie poza gniazdem.

Formą i budową takie mateczniki nie różnią się od tradycyjnych mateczników rojowych. Najczęściej decyzje o budowie mateczników cichej wymiany pszczoły podejmują, gdy matka pszczela ma już dwa lub trzy lata. Pszczoły otaczające królową doprowadzają ją do tych mateczników i skłaniają do złożenia jaj. Mateczniki cichej wymiany są następnie mocno pilnowane, gdyż nawet słaba matka chwilami odzyskuje siły i przestępuje do walki z rozwijającą się następczynią.

Gdy nowa matka w pełni się rozwinie, wygryza się z matecznika. Rozwija się następnie, nadal pod ochroną, aż uzyska pełną zdolność do kopulacji i wtedy wylatuje z ula, aby odbyć lot godowy. Po cichej wymianie w ulu znajdują się dwie matki, jednak to ta młodsza stopniowo zyskuje przewagę nad coraz starszą i bardziej słabą królową. Cicha wymiana odbywa się najczęściej między lipcem a wrześniem.

Opracowano na podstawie:
Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s. 24-25

Zobacz również:

Ramka pracy. Korzyści i zastosowanie

Ramka pracy - metoda walki z warrozą

Anna Celińska

Anna Celińska

Autorka tekstów

Dziennikarz z wykształcenia, zawodu i pasji. Żaden temat nie jest jej obcy, a pszczoły z artykułu na artykuł uwielbia coraz bardziej. Na PortalPszczelarski.pl wrzuca teksty według najważniejszego klucza – informować, radzić, wyjaśniać to, co ważne dla Was. Bo bez czytelnika nie miałoby sensu pisanie.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora



Liczba wyświetleń artykułu: 11505

Komentarze z forum pszczelarskiego

bzz 2014-04-01 21:45:57

Witam serdecznie,
warto było by jeszcze temat odrobinkę rozwinąć o rasy pszczół skłonnych do cichej wymiany. U siebie w pasiece mam kilka rodzin po "reproduktorce" od państwa Wilde (Krainka Kortówka)które to cechy są bardziej uwidocznione, w ub. roku przy trwającym pożytku Robinii, przed jednym z uli (i przy niesamowitym farcie) zauważyłem matkę z opalitką. Okazało się iż była to Kortówka. Pszczoły w ulu nie wykazywały żadnej reakcji na rojenie się, lecz nastąpiła wymiana na młodszą królową.. Mówiąc skrótowo, pszczoły z tendencją do cichej wymiany są znacznie bardziej pracowite, dodatkowo, nie zachodzi przerwa w czerwieniu .. etc. Pozdrawiam, bzz

emil 2014-04-02 10:31:09

Potwierdzam, też mam Kortówkę i dość często jest tak, że pszczoły próbują wymieniać matki, gdy ta przestaje być dla nich atrakcyjna. To też świadczy o Kortówkach, że są "nastawione" do dobrej jakości matki, a to może mieć realne przełożenie na stan zdrowia rodzin pszczelich.



  Współpracują z portalem:

Fundacja Nasza Ziemia

Fundacja Nasza Ziemia

Partner serwisu

Organizacja pozarządowa założona w 1994 roku. Realizuje cele mające status pożytku publicznego, specjalizując się w edukacji ekologicznej i obywatelskiej.

Wyniki konkursu grantowego - z Kujawskim pomagamy pszczołom

Wyniki konkursu grantowego Z Kujawskim pomagamy pszczołom II

Konkurs grantowy - Z Kujawskim pomagamy pszczołom

Sylwia Zielińska

Sylwia Zielińska

Konsultant serwisu

Doktorantka na Uniwersytecie Rzeszowskim, członkini Koła Naukowego Technologów Żywności FERMENT. Interesuje się toksykologią żywności i zanieczyszczeniem środowiska. Dokładna analizatorka i badaczka składu chemicznego miodu. Poza uczelnią, wraz z przyjaciółką ekotesterka i propagatorka żywności ekologicznej (ekotester.pl - strona w przygotowaniu), działaczka w stowarzyszeniu oraz miłośniczka tańca i motocykli.

Jak sprawdzić rodzaj miodu? Miód spadziowy. Cz. 3.

Jak sprawdzić rodzaj miodu? Miód spadziowy. Cz. 1.

Jak sprawdzić rodzaj miodu? Miód spadziowy. Cz. 2.

Centrum Apiterapii ApiBałt

Centrum Apiterapii ApiBałt

Bałtów 8, 27-423 Bałtów (na terenie Bałtowskiego Kompleksu Turystycznego) Telefon: +48 530-747-744 E-mail: biuro@apibalt.pl

Mini SPA w Bałtowie