Portal Pszczelarski

Czym jest cicha wymiana matki pszczelej?

Na zdjęciu: matka pszczela pośród pszczół. Źródło zdjęcia: ars.usda.gov/services/docs.htm?docid=2744&page=14

cicha wymiana matka pszczela cicha wymiana matki pszczelej mateczniki cichej wymiany

Nowa matka pszczela pojawia się nie tylko wtedy, gdy stara umrze lub zaginie. Często zdarza się tak, że pszczoły podejmują decyzję o wymianie matki starej, chorej lub mało wydolnej – proces ten nazywany jest cichą wymianą.

Stara lub niewydolna matka pszczela składa coraz mniej jaj, a jednocześnie wytwarza coraz słabsze feromony, czyli substancje, które utrzymują rój w pełnej gotowości do pracy zarówno w ulu, jak i na zewnątrz. Kilka lub kilkanaście pszczół robotnic, które są wrażliwsze od innych, natychmiast wyczuwają ten brak i podejmują decyzję o stworzeniu warunków do rozwoju nowej, młodej matki pszczelej. W tym celu budują tzw. mateczniki cichej wymiany – znajdują się one zwykle na obrzeżach plastra lub całkowicie poza gniazdem.

Formą i budową takie mateczniki nie różnią się od tradycyjnych mateczników rojowych. Najczęściej decyzje o budowie mateczników cichej wymiany pszczoły podejmują, gdy matka pszczela ma już dwa lub trzy lata. Pszczoły otaczające królową doprowadzają ją do tych mateczników i skłaniają do złożenia jaj. Mateczniki cichej wymiany są następnie mocno pilnowane, gdyż nawet słaba matka chwilami odzyskuje siły i przestępuje do walki z rozwijającą się następczynią.

Gdy nowa matka w pełni się rozwinie, wygryza się z matecznika. Rozwija się następnie, nadal pod ochroną, aż uzyska pełną zdolność do kopulacji i wtedy wylatuje z ula, aby odbyć lot godowy. Po cichej wymianie w ulu znajdują się dwie matki, jednak to ta młodsza stopniowo zyskuje przewagę nad coraz starszą i bardziej słabą królową. Cicha wymiana odbywa się najczęściej między lipcem a wrześniem.

Opracowano na podstawie:
Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s. 24-25

Zobacz również:

Ramka pracy. Korzyści i zastosowanie

Ramka pracy - metoda walki z warrozą

Anna Celińska

Anna Celińska

Autorka tekstów

Dziennikarz z wykształcenia, zawodu i pasji. Żaden temat nie jest jej obcy, a pszczoły z artykułu na artykuł uwielbia coraz bardziej. Na PortalPszczelarski.pl wrzuca teksty według najważniejszego klucza – informować, radzić, wyjaśniać to, co ważne dla Was. Bo bez czytelnika nie miałoby sensu pisanie.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora



Liczba wyświetleń artykułu: 12612

Komentarze z forum pszczelarskiego

bzz 2014-04-01 21:45:57

Witam serdecznie,
warto było by jeszcze temat odrobinkę rozwinąć o rasy pszczół skłonnych do cichej wymiany. U siebie w pasiece mam kilka rodzin po "reproduktorce" od państwa Wilde (Krainka Kortówka)które to cechy są bardziej uwidocznione, w ub. roku przy trwającym pożytku Robinii, przed jednym z uli (i przy niesamowitym farcie) zauważyłem matkę z opalitką. Okazało się iż była to Kortówka. Pszczoły w ulu nie wykazywały żadnej reakcji na rojenie się, lecz nastąpiła wymiana na młodszą królową.. Mówiąc skrótowo, pszczoły z tendencją do cichej wymiany są znacznie bardziej pracowite, dodatkowo, nie zachodzi przerwa w czerwieniu .. etc. Pozdrawiam, bzz

emil 2014-04-02 10:31:09

Potwierdzam, też mam Kortówkę i dość często jest tak, że pszczoły próbują wymieniać matki, gdy ta przestaje być dla nich atrakcyjna. To też świadczy o Kortówkach, że są "nastawione" do dobrej jakości matki, a to może mieć realne przełożenie na stan zdrowia rodzin pszczelich.



  Współpracują z portalem:

Food and Agriculture Organization of the United Nations

Food and Agriculture Organization of the United Nations

Oficjalny partner merytoryczny

Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (ang. FAO), to instytucja, której celem jest m.in. polepszanie wytwarzania, wymiany i dystrybucji produktów rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa, podnoszenie poziomu wyżywienia narodów, popieranie zawierania porozumień w sprawie międzynarodowego handlu produktami rolnymi oraz udzielanie pomocy technicznej.

Działanie antyoksydacyjne (aktywność antybakteryjna) miodu

Skład miodu

Kontrola jakości miodu

Renata Gasek

Renata Gasek

Autorka tekstów

Entuzjastka szeroko pojętego rękodzieła, autorka prac zamieszczonych na blogu Kocie robótki (https://kocieprace.blogspot.com/)

Pirografia (sztuka malowania ogniem) w pszczelarstwie

Pasieka Syta Pszczoła

Pasieka Syta Pszczoła

Pasieka Syta Pszczoła to marka pod którą prowadzi swoją pasiekę doświadczony pszczelarz - Michał Wawszczak. Kontakt dla Klientów i mediów: 794 666 570

Miód wędzony - powstanie, proces wędzenia, przeznaczenie

Bogdan Piekarz

Bogdan Piekarz

Autor tekstów

Pszczelarz z przeszło 70-letnim doświadczeniem. Autor licznych publikacji w branżowych czasopismach. Członek Rejonowego Koła Pszczelarzy nr 2 w Łodzi.

Główny przegląd wiosenny rodzin pszczelich

Miodobranie - krok po kroku