Miód bławatkowy (chabrowy)

Miód bławatkowy (chabrowy)

Chaber bławatek to niebieski kwiat rozkwitający latem na polach pszenicy, owsa czy żyta. Zachwycający dla oka, przydatny dla pszczół, chwast dla rolników. Chaber ma wiele właściwości prozdrowotnych, które przekładają się na miód bławatkowy, dostępny jedynie u rolników i posiadających pasieki na terenach ekologicznych i chronionych.

Chaber bławatek - miododajny chwast

Niebieski kwiat porastający pola i pojawiający się gęsto pomiędzy kłosami owsa, pszenicy czy żyta tworzy, razem z makami, rumiankiem i krwawnikiem jeden z najbardziej charakterystycznych letnich pejzaży. Zachwycający oko turystów czy spacerowiczów widok, nie należy do ulubionych obrazków właścicieli pól, czyli rolników. Rośliny te uważane są powszechnie za chwasty, utrudniające wzrost zbożom. Są zatem często niszczone przy użyciu odpowiednich herbicydów. 

Takie postrzeganie chabra bławatka sprawia, że ta zielna, urocza roślina, występuje coraz rzadziej, mogąc się rozwijać głównie na terenach ekologicznych i chronionych prawnie, przy parkach krajobrazowych i rezerwatach. Tam też, jako bardzo atrakcyjny pożytek, mogą go eksplorować pszczoły. 

Właściwości chabra bławatka

Niepozorny, polny kwiatek ma wiele właściwości prozdrowotnych. Działa moczopędnie i pobudza wydzielanie żółci do przewodu pokarmowego. Napar bywa polecany w problemach ze skórą, także w stanach zapalnych spowodowanych atopią. Wykazuje także właściwości przeciwzapalnie. Chaber zawiera antocyjany i polifenole, będące wysokoaktywnymi antyoksydantami.

Miód bławatkowy

Z terenów chronionych i czystych, upraw ekologicznych, pszczele robotnice zbierają niezwykle cenny nektar i pyłek chabrowy. Transportowany do ula, uzupełniany enzymami, tworzy w plastrach jeden z najciekawszych miodów. Ze względu na traktowanie chabra jako chwastu, miód bławatkowy nie jest powszechnie dostępny, jednak patrząc na jego właściwości, warto się postarać o zakup kilku słoików z pewnego źródła.

Miód bławatkowy a zakażenia koronawirusem

Miód bławatkowy, podobnie jak inne miody nektarowe, od dawna znajduje zastosowanie w dietetyce i tradycyjnych metodach wspierania organizmu w okresach obniżonej odporności oraz sezonowych infekcji. Jego wartość prozdrowotna wynika z szeregu związków bioaktywnych, takich jak enzymy, polifenole oraz niewielkie ilości substancji o działaniu przeciwutleniającym i antybakteryjnym.

W badaniach nad miodami wskazuje się, że mogą one wykazywać działanie wspierające funkcjonowanie układu odpornościowego oraz wpływać na ograniczenie rozwoju niektórych drobnoustrojów, głównie dzięki obecności naturalnych enzymów, takich jak lizozym, oraz nadtlenku wodoru powstającego w procesie dojrzewania miodu. Substancje te mogą wspierać naturalne mechanizmy obronne organizmu, szczególnie w obrębie błon śluzowych układu oddechowego i pokarmowego.

Istotną grupą związków obecnych w miodach są również polifenole, które wykazują działanie przeciwutleniające. Oznacza to, że mogą ograniczać skutki stresu oksydacyjnego, który towarzyszy wielu stanom zapalnym i obciążeniom organizmu. Dzięki temu miód bywa postrzegany jako element wspierający ogólną kondycję fizjologiczną.

W literaturze naukowej zwraca się także uwagę na potencjalne działanie synergistyczne miodu w połączeniu z innymi substancjami o działaniu biologicznym. To może wspierać naturalne mechanizmy obronne organizmu. Dodatkowo regularne spożywanie miodu może sprzyjać utrzymaniu prawidłowej kondycji błon śluzowych, które stanowią pierwszą barierę ochronną organizmu.

Zastosowanie miodu bławatkowego w kontekście wspierania zdrowia obejmuje przede wszystkim: wspomaganie naturalnych mechanizmów odpornościowych organizmu, działanie antyoksydacyjne, wspieranie ochrony błon śluzowych układu oddechowego i pokarmowego, ograniczanie ryzyka rozwoju wtórnych infekcji bakteryjnych oraz ogólne wsparcie kondycji organizmu w okresach zwiększonego obciążenia fizjologicznego.

Miód bławatkowy - smak, zapach i konsystencja

Bursztynowy, z lekko zielonkawym odcieniem, miód bławatkowy wyróżnia się na tle innych. Bursztynowa barwa nie jest tu czysto złota, a wpada w inne odcienie, co w miodach jest rzadkością. Zapach także jest nietypowy, słodki, ale z intensywnym kwiatowym aromatem. 

Co ciekawe, miód bławatkowy pachnie intensywniej niż sam kwiat. Konsystencja jest lejąca, półpłynna i w tym stanie utrzymuje się dość długo. Krystalizacja następuje po kilku miesiącach od zebrania z plastrów. Smak jest delikatny, intensywnie słodki, z ciekawym posmakiem goryczki na koniec, nie występującym w innych miodach.

Gdzie kupić miód bławatkowy?

Chaber bławatek uważany jest za chwast. Z tego powodu jest powszechnie tępiony na polach przez rolników. Herbicydy używane do zlikwidowania tej i innych niepożądanych roślin porastających pola żyta, pszenicy czy owsa, są trujące dla człowieka. Co z tym związane, zdrowy miód bławatkowy dostępny jest jedynie w pasiekach położonych na terenach chronionych i otoczonych gospodarstwami rolnymi i sadami z certyfikatami upraw bio lub ekologicznych. Najlepszy jest zatem zakup bezpośrednio u pszczelarza, którego ule oraz okolice, na których pracują pszczoły, możemy po prostu obejrzeć i sprawdzić. Dobrym sposobem na zakup miodu bławatkowego są też portale internetowe, pośredniczące pomiędzy pszczelarzami i rolnikami, a bezpośrednimi odbiorcami, bez udziału dużych sieci sprzedaży. W przypadku tego miodu zawsze trzeba bowiem dokładnie znać teren, z jakiego ten pszczeli produkt pochodzi.

Bibliografia

1. Dmowski P., Wilczyńska A., Wpływ dodatku miodu na antyoksydacyjne właściwości naparów herbaty czarnej w: Problemy Higieny i Epidemiologii, 2015, s. 688-692.
2. Grabek-Lejko D., Dżugan M., Możliwości wykorzystania miodu w terapii COVID-19 – potencjalne mechanizmy działania i przegląd badań klinicznych, [w:] Żywność. Nauka, technologia, jakość, nr 28/2021, s. 68-87.
3. Kasela M, Nowak-Dębek B., Ossowski M., Wlazło Ł., Przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze właściwości miodu – badania wstępne https://www.researchgate.net/publication/331742154_Przeciwbakteryjne_i_przeciwgrzybicze_wlasciwosci_miodu_-_badania_wstepne_Antibacterial_and_antifungal_properties_of_honey_-_preliminary_studies, Data dostępu: 2022.09.10
4. Majewska E., Nowotnik P., Sekrety miodu, http://www.wszechnica-zywieniowa.sggw.pl/Prezentacje/2015/slajdy_Sekrety%20miodu_1.pdf, Data dostępu: 2022.09.16
5. Ostrowska W., Żukowski R., Pszczelarstwo na Białostoczcyźnie, Warszawa 2016.