Zimowe sekrety pszczół - rady Bogdana Piekarza

Zimowe sekrety pszczół - rady Bogdana Piekarza

Zima w pasiece bywa złudnie spokojna. Na pierwszy rzut oka wszystko śpi pod białą pierzyną, a pszczelarz patrzy na rząd uli, w których nie słychać ani jednego brzęczenia. Jednak w środku ula życie toczy się w zupełnie innym rytmie. To wtedy rozstrzyga się, jakie będą nasze zbiory wiosną. Bogdan Piekarz, doświadczony pszczelarz, który przez lata obserwował życie swoich rodzin, podkreśla, że "najważniejszą sprawą jest możliwość dostępu, dla wszystkich pszczół, do substancji matecznej. Jest ona spoiwem dla całej rodziny, daje energię życiową, zdrowie i długowieczność". Dlaczego teraz o tym piszemy? Pasieki przygotowują się już do zimowli. Dlatego wiedza czym ona jest i jak to zrobić jest fundamentem, który pozwoli rodzinom przetrwać zimę.

Jak zimują pszczoły w naturze?

W dzikim gnieździe plastry nie są równiutkimi kartami poukładanymi jak w segregatorze. Budowane są w różnych kierunkach, z licznymi tunelami i przejściami. Bogdan Piekarz zauważa, że w takiej strukturze pszczoły "mogą dowolnie przemieszczać się z jednej strony na drugą, kontaktować się ze swoją matką, korzystać ze wspólnego pokarmu, powietrza i wilgotności, wspólnie regulując temperaturę". Stały dostęp do substancji matecznej spaja rodzinę w jeden organizm. Natomiast brak tej możliwości prowadzi do osłabienia pszczół i skrócenia ich życia.

A jak to wygląda w naszych ulach?

W klasycznych ulach ramkowych zimujący kłąb układa się w postaci krążków pomiędzy plastrami. Tutaj zaczynają się problemy. Piekarz pisze, że "zimujący kłąb nie stanowi związanej z sobą organicznej całości, lecz szereg krążków rozdzielonych równymi plastrami. Żadnych przejść tu nie ma". Tylko pszczoły z uliczki, w której matka spędziła jesień, mają stały dostęp do jej substancji. Reszta rodziny jest jakby "osierocona". Choć z pozoru pszczoły zimują dobrze, wiosną część z nich wcześniej umiera, a rodzina osłabiona nie rozwija się tak intensywnie, jak mogłaby.

Prosty patent Bogdana Piekarza - przejścia w plastrach

Rozwiązaniem jest prosty, lecz genialny patent. Po ostatnim miodobraniu, podczas ustawiania uli do zimy, Piekarz zaleca wycięcie wąskich, pionowych otworów w plastrach. "Przejście w plastrze powinno mieć prześwit 8 mm i wysokość 100-120 mm w plastrach warszawskich i Dadanta, albo 60 mm w plastrach wielkopolskich", podkreśla. Dodatkowo cienkie listewki przybite do poprzeczek uniemożliwiają pszczołom zabudowanie otworów. Dzięki temu pszczoły mogą swobodnie wędrować między plastrami, wymieniać substancję mateczną i utrzymywać jedność kłębu, tak jak w naturalnym gnieździe.

Dlaczego dłuższa zimowla jest korzystna?

Bogdan Piekarz zwraca uwagę, że długość zimowli ma ogromny wpływ na rozwój rodziny. Dłuższa zimowla opóźnia czerwienie matki, co pozwala robotnicom żyć dłużej, bo nie zużywają energii przy wychowie czerwiu. "Gdy zimowla rozpoczyna się na przełomie października i listopada i trwa do połowy kwietnia, zazwyczaj w maju przychodzi długa i ciepła wiosna. Odpowiednia siła rodzin oraz intensywne kwitnienie roślin zapewniają obfite zbiory pyłku i nektaru, co pobudza intensywny rozwój rodzin i bardzo wysoką produkcję", pisze Piekarz. Dłuższa zimowla przynosi też korzyści w walce z pasożytem Varroa destructor. Zimą, gdy brak czerwiu, pasożyt ma trudniejsze warunki przetrwania, a jego populacja naturalnie się ogranicza, co przekłada się na zdrowsze pszczoły w sezonie.

Zimowa lekcja dla pszczelarza

Rady Bogdana Piekarza uczą nas, że warto obserwować pszczoły i patrzeć na nie jak na złożony, jednorodny organizm. Proste rozwiązania, takie jak przejścia w plastrach oraz świadome planowanie długości zimowli, mogą znacząco poprawić kondycję rodzin pszczelich i wpłynąć na zdrowie i liczebność koloni - a zatem również na obfitość miodu w sezonie w pasiece. Zimą, choć pszczelarzowi wydaje się, że w ulu panuje cisza, to w rzeczywistości trwa cicha, decydująca o przyszłości pasieki walka. Bogdan Piekarz pokazuje, że mądre, doświadczone decyzje potrafią ją wygrać.

Bibliografia

1. Piekarz Bogdan, Długość zimowania a rozwój i wydajność rodzin, https://kolo-pszczelarzy.pl/porady-bogdana/dlugosc-zimowania-a-rozwoj-i-wydajnosc-rodzin/, Data dostępu: 2025.08.14.
2. Piekarz Bogdan, Może tak rodziny pszczele będą lepiej zimować…, https://kolo-pszczelarzy.pl/porady-bogdana/moze-tak-rodziny-pszczele-beda-lepiej-zimowac/, Data dostępu: 2025.08.14