Oznaki zatrucia pszczół Cz. 1.

Dobry miód powinien pochodzić z czystych ekologicznie terenów. Niestety – o takie coraz trudniej. Szkodliwa dla pszczół jest przede wszystkim chemia używana przez rolników, sadowników i ogrodników. Opryski wykonują oni w czasie sezonu pszczelarskiego, w wyniku czego wielu pszczelarzy obserwuje u swoich pszczół objawy podtrucia lub wytrucia.

W jaki sposób pszczoła ulega zatruciu?
Po prostu, pobiera nektar z pięknie kwitnących, ale zatrutych kwiatów. Nektar w układzie pokarmowym jest szybko trawiony, a substancje powstające w wyniku jego rozkładu są za pomocą hemolimfy transportowane do wszystkich komórek organizmu. Zatrucie jest więc niemal natychmiastowe i od razu pojawiają się jego objawy.

Stężenie substancji toksycznych w nektarze lub w pyłku może mieć różną wartość, dlatego też zatrucia pszczół można podzielić na ostre oraz łagodne. Bardzo toksyczny nektar szybko prowadzi do ostrego zatrucia, w wyniku którego pszczoła po prostu umiera. Jej organizm jest tak zainfekowany, że nie jest w stanie wydalić trującej substancji. Co ważne – przy ostrym zatruciu pszczoła nie zdąży powrócić do ula – martwe owady można zaobserwować za drodze z łąki czy pola do ula, a czasem nawet tuż pod zatrutymi kwiatami [1].

Objawy zależne od stężenia toksyn
Gdy stężenie substancji toksycznych w nektarze jest nieco mniejsze, pszczoły nie giną natychmiast. Proces zatrucia ich organizmu jest bowiem rozłożony w czasie. Martwe osobniki można wtedy zauważyć w pobliżu ula. Ich cechą charakterystyczną jest specyficznie wysunięty i podwinięty aparat gębowy. Inne typowe dla zatrucia objawy to zwracanie wola miodowego, paraliż, utrata zdolności lotu. Takie pszczoły spacerują na zewnątrz ula i wyglądają tak, jakby miały zaraz odlecieć, jednak nie potrafią wzbić się w powietrze.
Jeszcze bardziej odsunięte w czasie objawy pojawiają się, gdy pszczoły podtrują się środkami ochrony roślin znajdującymi się w pyłku i nektarze kwiatowym. Podtrute zbieraczki zachowują się prawie normalnie, ale przynoszą do ula zatruty pokarm. Może on być powodem podtruwania robotnic w ulu lub zamierania larw [2].

Opracowano na podstawie:
1. Stanisław Dubiel, Chemiczne opryski a zatrucia pszczół, „Lubuskie Aktualności Rolnicze”, 2005, nr 5, s. 11
2. Joanna Klepacz-Baniak, Nie zapominajmy o pszczołach, „Informator Sadowniczy” 2012, nr 5, s. 24
3. Lucyna Palicka, Zatrucia pszczół pyłem kwiatowym, www.wodr.poznan.pl, 7.10.20143. Lucyna Palicka, Zatrucia pszczół pyłem kwiatowym, www.wodr.poznan.pl, 7.10.2014

Zobacz również:

Oznaki zatrucia pszczół Cz. 2.

Przeciwdziałanie zatruciu pszczół

Postępowanie pszczelarza w przypadku zatrucia pszczół

Przyczyny ginięcia pszczół