Co to są trutówki?

Co to są trutówki?

Trutówki, wbrew charakterystycznej nazwie, nie mają nic wspólnego z truciem. Są to pszczoły robotnice, u których wykształca się układ rozrodczy. Dzieje się tak najczęściej wtedy, gdy w rodzinie pszczelej zabraknie matki. Występowanie trutówek w rodzinie pszczelej to pierwszy krok prowadzący do jej zagłady.

SPIS TREŚCI: 
1. Przyczyny pojawiania się trutówek w rodzinie pszczelej
2. Trutówki anatomiczne
3. Trutówki fizjologiczne
4. Cechy świadczące o występowaniu trutówek w rodzinie
5. Co to są trutówki? - artykuły powiązane

1. Przyczyny pojawiania się trutówek w rodzinie pszczelej
Stałą i niezmienną częścią rodziny pszczelej jest matka. Trzeba jednak pamiętać, że nie jest ona nieśmiertelna i rodzina, prędzej czy później, będzie mogła borykać się z jej brakiem. Przyczyn braku matki pszczelej może być wiele. Wśród nich wskazać należy m.in. jej przypadkowe zgniecenie podczas dokonywania przeglądu gniazda lub atak ptaka podczas odbywania lotu godowego. Jeśli w porę tego nie zauważymy, pszczoły będą próbowały poradzić sobie z brakiem matki samodzielnie. Długotrwały brak matki pszczelej w rodzinie, a precyzyjniej brak produkowanego przez nią hormonu juwenilnego, może doprowadzić do pojawienia się trutówek. 

2. Trutówki anatomiczne
Trutówki mają dwa stadia – anatomiczne i fizjologiczne. Trutówka anatomiczna to pszczoła robotnica, u której wykształcają się jajniki pod wpływem spożywania dużych ilości pokarmu białkowego. Nie korzystają one z układu rozrodczego, dopóki w ulu znajduje się matka. Dopiero wtedy, gdy ta zginie lub będzie już za stara, pszczoły przekształcają się w trutówki fizjologiczne, czyli zyskują zdolność do składania jaj. Oczywiście, w trutówki fizjologiczne nie przekształcają się wszystkie pszczoły w ulu, a pojedyncze robotnice. 

3. Trutówki fizjologiczne
Trutówki fizjologiczne są dużo słabsze i mają dużo krótsze odwłoki w porównaniu z matkami – mogą one składać jaja, ale dosięgają jedynie do krawędzi komórki. W wyniku tego w jednej komórce (zazwyczaj z boku) znajdować się może kilka, a czasem nawet dziesięć jaj. Trutówki nie mają jednak zdolności do kopulacji z trutniami. Nie posiadają też zapasów nasienia, jest więc oczywiste, że złożone przez nie jaja są niezapłodnione i że będą się z nich wylęgać jedynie trutnie. 

4. Cechy świadczące o występowaniu trutówek w rodzinie
Doniesienia o problemach z czerwiącymi trutówkami nasilają się zwykle w sierpniu, po ostatnim letnim miodobraniu. W tym czasie trzeba być bardziej czujnym i zwrócić szczególną uwagę na matkę. 

Zdarza się, że pełnowartościowa matka pszczela będzie sporadycznie składać jaja w sposób charakterystyczny dla trutówek, tj. kilka jaj w komórce, jaja na brzegu komórki oraz czerw wyłącznie trutowy. Łatwo jednak da się rozpoznać różnice.

W wyniku czerwienia trutówek powyżej 10 dni pojawia się charakterystyczny, czerw garbaty (czerw rozstrzelony w komórkach pszczelich z nadbudowanym zasklepem, nie stanowiący zwartej powierzchni). 

Opracowano na podstawie: 

Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s. 23 
Przemysław Miarka, Trutówki - utrapienie pszczelarza, odr.pl 

5. Co to są trutówki? - artykuły powiązane 

Trutowienie matek pszczelich

Trutówki. Przyczyna występowania a poddawanie matki pszczelej

Metody zapobiegania aktywności trutówek w ulu 

Jak rozróżnić czerw?