Jak pszczoły produkują wosk?

Na zdjęciu: wosk pszczeli. Źródło zdjęcia: pl.wikipedia.org/wiki/Wosk_pszczeli#mediaviewer/File:Beeswax.jpg Autor zdjęcia: Frank Mikley

wosk pszczeli produkcja wosku pszczelego wytwarzanie wosku pszczelego gruczoł woskowy lusterka woskowe odwłok pszczoły

Jak pszczoły produkują wosk?

Wosk jest jednym z istotnych produktów pszczelich. W ulu służy rodzinie do budowania plastrów, w których później znajduje się miód i jest wychowywany czerw. Z punktu widzenia pszczelarza wosk jest natomiast produktem, który może zwiększyć rentowność pasieki.

Wytwarzanie wosku i budowa plastrów jest jednym z zadań, w jakich specjalizują się pszczoły robotnice w ulu. Plastry woskowe budowane są z wydzieliny pszczelich gruczołów woskowych, które znajdują się w brzusznej części tułowia owada. Wewnątrz gruczołu wosk jest substancją płynną, jednak po zetknięciu się z powietrzem niemal natychmiast twardnieje. Pszczoły mają więc bardzo niewiele czasu na ukształtowanie kropli wosku tak, by stała się integralnym elementem plastra. Można to zresztą zauważyć podczas obserwacji pszczół budujących plastry. Uwijają się, nomen omen, jak w ulu, gdyż wiedzą, że w przypadku szybko stygnącego wosku każda sekunda ma znaczenie.

Gruczoły i lusterka woskowe
Pszczoły robotnice nie mają zdolności do wytwarzania wosku od razu po wygryzieniu. Dopiero w miarę rozwoju poszczególnych ich narządów zaczyna się działanie gruczołu woskowego i produkcja wosku. Maksimum wydajności gruczoły woskowe osiągają, gdy pszczoła ma od 10 do 18 dni. Wosk po wydostaniu się z gruczołu woskowego zastyga w postaci niewielkich łuseczek. Łuseczki te zastygają na ośmiu gładkich polach, nazywanych lusterkami woskowymi, które znajdują się na spodniej stronie odwłoka pszczół. Kolejnym krokiem jest sczesywanie wosku za pomocą specjalnych grzebyczków znajdujących się na tylnych odnóżach robotnic. Następnie odnóża przesuwają wosk w kierunku pszczelich żuwaczek.

Wosk z dodatkiem enzymów pszczelich
Wosk jest później ugniatany silnymi żuwaczkami. Aby stał się bardziej elastyczny i plastyczny, podczas ugniatania pszczoły dodają do niego specjalne enzymy. Tak elastyczny materiał służy następnie do budowy komórek w plastrach. Co ciekawe, początkowo są one cylindryczne i mają gładkie kształty, dopiero w miarę posuwania się prac stają się one klasycznie sześciokątne.

Różne tempo odbudowy plastrów
Odbudowa woskowych plastrów może przebiegać w różnym tempie. Jest to uzależnione od tego, czy w gnieździe znajduje się matka oraz czy rodzina wymaga poszerzenia gniazda. Duży wpływ na szybkość obudowy plastra ma także siła rodziny, pogoda oraz intensywność pożytku – to bowiem oczywiste, że im więcej nektaru zbierają robotnice, tym więcej miejsca trzeba przygotować na przechowywanie wytwarzanego przez nie miodu.

Zapobiegaj dzikim plastrom
Aby pomóc pszczołom w budowaniu mocnych, stabilnych i jednorodnych plastrów, pszczelarze wstawiają do uli węzy, czyli specjalne struktury z wytłoczonym kształtem plastrów. Dzięki temu pszczołom łatwiej będzie obudować je woskiem i zachować symetryczną budowę. Węzę najlepiej jest wstawiać od maja do lipca. Wtedy pszczoły są w okresie rojowym i najbardziej są im potrzebne plastry. Ramki z węzą podaje się seriami i stopniowo, aby pszczoły mogły powoli zapełnić wszystkie plastry po kolei. Szczególnie szybko musimy wstawić do ula nowe ramki z węzą, jeśli zauważymy mateczniki rojowe, albo jeśli pod ramkami pojawią się dzikie plastry – to znak, że pszczołom brakuje miejsca w dotychczasowych plastrach.

Opracowano na podstawie:
Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s. 17

Zobacz również:

Do czego wykorzystuje się wosk pszczeli?

Domowe sposoby wytapiania wosku pszczelego

Jak wykonać świeczkę z wosku pszczelego?

Pasta do malowania drewna na bazie wosku pszczelego

Pszczoły robotnice i ich funkcje w rodzinie pszczelej

Węza pszczela

Rozróżnianie mateczników - mateczniki rojowe

Produkcja jadu pszczelego przez pszczoły miodne

Anna Celińska

Anna Celińska

Autorka tekstów

Dziennikarz z wykształcenia, zawodu i pasji. Żaden temat nie jest jej obcy, a pszczoły z artykułu na artykuł uwielbia coraz bardziej. Na PortalPszczelarski.pl wrzuca teksty według najważniejszego klucza – informować, radzić, wyjaśniać to, co ważne dla Was. Bo bez czytelnika nie miałoby sensu pisanie.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora



Liczba wyświetleń artykułu: 11607

Komentarze z forum pszczelarskiego

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu. Bądź pierwszy!

Weź udział w dyskusji:

Zaloguj się lub zarejestruj

Miejsce na Twoją reklamę
EL-TER biuro projektowe Kraków
filmowanie wesel, video zaproszenia, podziękowania video dla rodziców Kraków i okolice Miejsce na Twoją reklamę
Sklep internetowy Krauz

Kanał na Twitter

Newsletter

Nota informacyjna

Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Jacek Balana EL-TER, z siedzibą przy ul. Granicznej 505, 32-095 Narama. W przypadku wyrażenia powyższej zgody, dane będą wykorzystywane do przesyłania treści marketingowych. Dane osobowe będą przechowywane do momentu ustania ich przydatności/cofnięcia zgody. Informujemy, iż ma Pani/Pana możliwość dostępu do swoich danych, w celu ich sprostowania i usunięcia oraz żądania ograniczenia ich przetwarzania ze względu na swoją szczególną sytuację, wycofania udzielonej zgody w każdym momencie, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także wniesienia skargi do organu nadzorczego, jeżeli przetwarzanie Pani/Pana danych będzie naruszało przepisy o ochronie danych osobowych. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane podmiotom przetwarzającym dane osobowe na zlecenia Administratora. W niektórych przypadkach Pani/Pana dane mogą być przekazywane do państw trzecich np. jeżeli będzie to niezbędne dla świadczenia usługi na Pana/Pani rzecz lub będzie to uwarunkowane inną podstawą prawną. Pani/Pana dane mogą podlegać profilowaniu, w celu wykorzystania danych osobowych do analizy lub prognoz dotyczących osobistych preferencji i zainteresowań. Administrator nie podejmuje decyzji która opiera się wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu, w tym profilowaniu i istotnie wpływa na osobę, której dane dotyczą. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji ww. celów.

Portal Pszczelarski 2013 - ∞ © Wszelkie prawa zastrzeżone

Korzystamy z informacji zapisanych za pomocą cookies. Cookies użytkownik może kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej.

Olgroup Multimedia Maciej Kupisiewicz

Portal Pszczelarski

Drogi Użytkowniku,

informujemy, że z dniem 03 października 2015 r. Marcin Balana Grupa Balana z siedzibą w Naramie przeniosła całość prowadzonego Portalu PortalPszczelarski.pl na Jacek Balana EL-TER z siedzibą w Narama 214, 32-095 Iwanowice.

Tym samym od 04 października 2015 r. zmienia się administrator Twoich danych osobowych. Jednocześnie podkreślamy, że zmianie nie ulegną zasady ochrony i przetwarzania Twoich danych osobowych, w tym korzystania z Usług świadczonych w ramach Portalu PortalPszczelarski.pl. Szczegółowe informacje nt. wykorzystania danych osobowych znajdziesz w Regulaminie Serwisu PortalPszczelarski.pl.

Przypominamy, że zawsze masz prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania, a także żądania zaprzestania ich przetwarzania i prawo sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych.

W związku z powyższym prosimy Cię o wyrażenie zgody na zmianę Administratora Danych Osobowych poprzez zaakceptowanie poniższych klauzul:
"Wyrażam zgodę na przejście ogółu praw i obowiązków Marcin Balana Grupa Balana wynikających ze świadczenia na moją rzecz Usług w domenie portalpszczelarski.pl na Jacek Balana EL-TER" "Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Jacek Balana EL-TER w celach marketingowych."
"Wyrażam zgodę na otrzymywanie na podany adres e-mail informacji handlowej wysłanej przez Jacek Balana EL-TER w imieniu własnym lub na zlecenie jej partnerów."
"Oświadczam, że zapoznałem się i akceptuję treść Regulaminu Konta oraz wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Jacek Balana EL-TER w celu realizacji zamawianych usług."
"Akceptuję Regulamin Konta oraz Regulamin Serwisu PortalPszczelarski.pl i zobowiązuję się do ich przestrzegania."

Jeżeli potrzebujesz czasu na zastanowienie zapoznaj się z poniższą informacją, w terminie 30 dni od wyświetlenia tego komunikatu możesz zrezygnować z korzystania z Usługi realizowanych w ramach Portalu PortalPszczelarski.pl poprzez usunięcie konta. Pamiętaj jednak, że brak reakcji w powyższym terminie będzie równoznaczny z wyrażeniem zgody na wyżej wymienione zmiany.

W przypadku kliknięcia "Rezygnuję z posiadania konta" Twoje konto (a z nim dane osobowe) zostanie usunięte do 24 godzin od momentu przyjęcia zgłoszenia.