Produkcja jadu pszczelego przez pszczoły miodne

Choć pszczoły są bardzo pracowitymi i pożytecznymi zwierzętami, mają coś, co odstrasza wiele osób i zwierząt – żądła z jadem. Choć są one niebezpieczne, warto pamiętać, że pszczoła nigdy nie używa ich bez powodu.

Pszczoły zaczynają wytwarzać jad już dzień po tym, jak wygryza się z komórek. Najwięcej jadu wytwarzają po około dwóch tygodniach od wygryzienia. Wykorzystują do tego dwa gruczoły jadowe, które znajdują się na odwłoku. Gruczoł większy produkuje jad właściwy, a gruczoł mniejszy specjalny płyn, który służy do neutralizowania pozostałości jadu oraz do nawilżania żądła. Pszczoły produkują różne ilości jadu, w zależności od tego, ile spożywają białka. Pobudza ono bowiem aparat jadowy.

Wytwarzanie, a później wykorzystanie jadu pomaga pszczołom w obronie ula przed nieproszonymi osobnikami. Pszczoły walcząc z innymi pszczołami (na przykład podczas rabunku) albo z osami powszechnie korzystają ze swojego aparatu żądłowego. Jednak po wkłuciu żądła i wpuszczeniu jadu mogą je bez problemu wyjąć. Co innego, gdy pszczoła żądli człowieka lub zwierzę – wtedy, owszem, wpuszcza toksynę do organizmu ofiary, ale jednocześnie nie jest w stanie wyjąć  z niej żądła. W ten sposób wyrywa sobie cały aparat żądłowy i ginie.

Jad pszczół po wniknięciu do organizmu ofiary może powodować ból, zaczerwienienie czy obrzęk. W przypadku osób uczulonych może spowodować groźną dla zdrowia reakcję anafilaktyczną. Trzeba jednak pamiętać, że jad z powodzeniem wykorzystywany jest w medycynie naturalnej i pomaga leczyć wiele schorzeń, zwłaszcza różne postacie reumatyzmu i artretyzmu.

Opracowano na podstawie:
Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s. 11

Jad pszczeli - artykuły powiązane

Jad pszczeli - zastosowanie, leczenie, właściwości

Jad pszczół i walka z rakiem