Całkowity zakaz stosowania trzech pestycydów z grupy neonikotynoidów

neonikotynoidy klotianidyna imidacloprid tiametoksam

Całkowity zakaz stosowania trzech pestycydów z grupy neonikotynoidów

Przedstawiciele państw członkowskich Unii Europejskiej poparli w dniu 27 kwietnia 2018 roku propozycję Komisji Europejskiej przewidującą całkowity zakaz stosowania (poza szklarniami) trzech pestycydów z grupy neonikotynoidów. Rozporządzenie dotyczące tego zakazu zacznie obowiązywać prawdopodobnie przed końcem 2018 roku.

Neonikotynoidy stosowane są w rolnictwie na szeroką skalę od około 20 lat. Niestety wiele badań wykazuje ich niekorzystny wpływ nie tylko na ośrodkowy układ nerwowy szkodników, ale również pszczół i innych owadów pożytecznych. Co więcej, istnieją badania wykazujące ich szkodliwość dla ptaków, bezkręgowców wodnych, a nawet – poprzez badania wykonane na szczurach - dla ludzi.

Już w 2013 roku Komisja Europejska poważnie ograniczyła możliwość stosowania trzech z pięciu, zatwierdzonych jako substancje czynne do stosowania w środkach ochrony roślin, pestycydów (klotianidyna, imidacloprid i tiametoksam). W wydanym wtedy rozporządzeniu, zobligowano państwa członkowskie do przedłożenia tak zwanych "informacji potwierdzających" dotyczących oceny ryzyka stosowania tych substancji w sytuacjach, które były nadal dozwolone. Po dokonaniu oceny tych informacji, Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) wydał 28 lutego 2018 raport, w którym stwierdzono dotychczasowe ograniczenia za niewystarczające.

Po wynikach analiz przeprowadzonych przez EFSA, kilka państw członkowskich wskazało - w marcu 2018 roku – na istotne znaczenie tej grupy trzech pestycydów w uprawie między innymi buraka cukrowego. Dopiero 27 kwietnia 2018 roku państwa członkowskie poparły propozycję Komisji w kwestii całkowitego zakazu zewnętrznego stosowania rzeczonych trzech neonikotynoidów. Przeciwko zakazowi opowiedziały się cztery kraje członkowskie, osiem (w tym Polska) wstrzymały się od głosu. Komisja zapowiedziała przyjęcie stosownego rozporządzenia, które zacznie obowiązywać jeszcze w 2018 roku.

Po wejściu w życie tego rozporządzenia, stosowanie preparatów zawierających którykolwiek z trzech wymienionych pestycydów, będzie dozwolone prawdopodobnie jedynie w szklarniach. Państwa członkowskie mają jednak możliwość wnioskowania o przyznanie odstępstwa od zakazu dla szczególnie istotnych upraw, takich jak na przykład uprawa buraka cukrowego.

Opracowano na podstawie:

Komisja Europejska, Neonikotynoidy, https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/approval_active_substances/approval_renewal/neonicotinoids_en, Data odczytu: 2018.05.08
Komunikat Komisji Europejskiej: http://europa.eu/rapid/press-release_MEX-18-3583_en.htm?locale=en, Data odczytu: 2018.05.08
ABC Birds, Wpływ neonikotynoidów na ptaki i bezkręgowce: http://abcbirds.org/wp-content/uploads/2015/05/Neonic_FINAL.pdf, , Data odczytu: 2018.05.08
PLOS, Wpływ neonikotynoidów na szczury: http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0032432, , Data odczytu: 2018.05.08