Portal Pszczelarski

Pszczoły robotnice i ich funkcje w rodzinie pszczelej

Na zdjęciu: pszczoły robotnice. Źródło zdjęcia: 4.bp.blogspot.com/-FYbMJTmABsA/T_2dIDiBP0I/AAAAAAAACAc/0uX4QFW9-pQ/s1600/bee_hive_spl470_470x303.jpg

pszczoła robotnica rola pszczoły robotnicy larwy pszczele rodzina pszczela higiena w ulu mleczko pszczele wytwarzanie mleczka pszczelego wytwarzanie wosku pszczelego wosk pszczeli gruczoły woskowe pierzga powstawanie pierzgi gruczoły jadowe

Pszczoły robotnice i ich funkcje w rodzinie pszczelej

Najliczniejszą grupą w każdej rodzinie pszczelej są robotnice. Zajmują się przede wszystkim pracą na rzecz wspólnoty, jednak – wbrew pozorom – ich wyłącznym zadaniem nie jest produkcja miodu. W każdej rodzinie robotnice są wyspecjalizowane i zajmują się poszczególnymi zadaniami.

Pszczoły w swoich zadaniach są mocno wyspecjalizowane – w każdej rodzinie jest kilka grup pszczół, które mają do wykonania zupełnie coś innego. Ta specjalizacja jest w dużym stopniu związana z rozwojem pszczół. Różne mechanizmy rozwijają się u nich w różnym czasie, dlatego zupełnie inne czynności należą do pszczół tuż po wygryzieniu, a co innego robią robotnice w późniejszych etapach rozwojowych. Jedno jest pewne – pszczoły pracują niemal cały czas od urodzenia, aż do śmierci.

Tuż po wygryzieniu – prace porządkowe
Młode pszczoły, tuż po wygryzieniu z komórek, od razu zabierają się do pracy. Ich zadaniem jest oczyszczenie komórek plastra i całego ula – usuwają resztki kokonów oraz odchody larw. Wszystko wynoszą poza obręb ula. To zamiłowanie do porządku jest dziedziczne – rodziny, które lepiej przykładają się do ulowych porządków i dbają o higienę, mają większe szanse na przetrwanie. Minimalizują bowiem w ten sposób ryzyko wystąpienia chorób. Robotnice czyszczą ul nie tylko z odpadów, ale też z martwych pszczół, larw, a także neutralizują tych intruzów, których nie da się od razu wynieść (np. ćmy).

Karmią potomstwo i pszczelą królową
Kolejnym zadaniem, z którego pszczoły robotnice wywiązują się bez zarzutu, jest opieka nad potomstwem. Zajmują się tym głównie młode pszczoły, które mają jeszcze wystarczające zapasy miodu i pyłku. Z tych składników przygotowują specjalną papkę, którą karmią starsze larwy. Gdy młode pszczoły są dobrze odżywione, zaczynają też rozwijać w sobie gruczoły mleczne i wytwarzają mleczko pszczele, którym również karmią larwy.

Pszczoły robotnice, które mają umiejętność wytwarzania mleczka pszczelego, karmią też królową – bezpośrednio do otworu gębowego. Stają się też być członkiniami świty królowej, której zadaniem jest dbanie o królową i obrona jej.

Ważnym zadaniem robotnic jest wytwarzanie wosku i budowa plastrów. Zabierają się za to mniej więcej, gdy mają 10 dni – wtedy zaczynają z pełną mocą pracować ich gruczoły woskowe.

Dostarczanie i przetwarzanie pokarmu
Wszystkie pszczoły robotnice, bez względu na wiek i staż pracy, mają za zadanie dostarczać do ula pokarm. Pszczoły latają na pożytki kilka, a nawet kilkanaście razy dziennie, za każdym razem dostarczając do ula pełne wola nektaru i koszyczki z pyłkiem. Pszczoły, które w tym czasie pozostają w ulu, odbierają nektar od zbieraczek, a następnie bardzo szybko zagęszczają go. Wchłaniają nektar do wola i osuszają, wyrzucając na języczek. Aby zagęścić go jeszcze bardziej, nanoszą go kropelka po kropelce na ściany komórek. Gdy miód osiąga dojrzałość (zwykle po około 5 dniach), jest dopiero przenoszony do docelowych miodowych komórek.

Pszczoły, które podczas pożytków znajdują się w ulu, odbierają także pyłek. Ubijają go następnie w charakterystyczne grudki i upychają do komórek. Do tak przygotowanego pyłku dodają kilka kropel miodu zmieszanego z własną śliną – tak powstaje pierzga, czyli trwałe i wstępnie już strawione źródło białka, które staje się zapasem pożywienia na trudniejsze czasy (przede wszystkim na zimę).

Strażniczki bronią całej rodziny
Gdy pszczoła skończy około trzy tygodnie, wytwarza się u niej gruczoł jadowy. Wtedy też może zacząć pracę strażniczki, czyli obrończyni ula przed zagrożeniami czyhającymi na zewnątrz. Strażniczki są przez cały czas w pełnej gotowości bojowej, mogą zaatakować w ciągu kilku chwil od wykrycia zagrożenia. Kontrolują one wszystkie nadlatujące pszczoły i niemal natychmiast atakują i eliminują te osobniki, które nie pochodzą z ich gniazda, a próbują dostać się przez wylotek do wnętrza.

Opracowano na podstawie:
Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s. 16-20

Zobacz również:

Matka pszczela a pszczoła robotnica - role pełnione w rodzinie

Anna Celińska

Anna Celińska

Autorka tekstów

Dziennikarz z wykształcenia, zawodu i pasji. Żaden temat nie jest jej obcy, a pszczoły z artykułu na artykuł uwielbia coraz bardziej. Na PortalPszczelarski.pl wrzuca teksty według najważniejszego klucza – informować, radzić, wyjaśniać to, co ważne dla Was. Bo bez czytelnika nie miałoby sensu pisanie.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora



Liczba wyświetleń artykułu: 22800

Komentarze z forum pszczelarskiego

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu. Bądź pierwszy i weź udział w dyskusji!




  Współpracują z portalem:

Tadeusz Kąkol

Tadeusz Kąkol

Autor tekstów

Emerytowany nauczyciel zawodu w Zespole Szkół Rolniczych. Obecnie zajmuje się pszczołami (12 uli) i ogrodnictwem (rośliny miododajne) w Grabowcu koło Zamościa.

Miód - produkt pszczeli

Pyłek kwiatowy a pyłek pszczeli

Propolis - produkt pszczeli

Food and Agriculture Organization of the United Nations

Food and Agriculture Organization of the United Nations

Oficjalny partner merytoryczny

Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (ang. FAO), to instytucja, której celem jest m.in. polepszanie wytwarzania, wymiany i dystrybucji produktów rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa, podnoszenie poziomu wyżywienia narodów, popieranie zawierania porozumień w sprawie międzynarodowego handlu produktami rolnymi oraz udzielanie pomocy technicznej.

Działanie antyoksydacyjne (aktywność antybakteryjna) miodu

Właściwości i zastosowanie miodu

Skład miodu

Luiza Dawidowicz

Luiza Dawidowicz

Autorka publikacji

Doktorantka na Wydziale Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Absolwentka kierunków: ochrona środowiska na UAM w Poznaniu oraz ogrodnictwo na UP w Poznaniu. Interesuje się projektowaniem ogrodów, urządzaniem i pielęgnacją zieleni, a także rewitalizacją zdegradowanych obszarów. W swoim działaniu łączy wiedzę zdobytą na obu kierunkach studiów z zamiłowaniem artystycznym oraz florystycznym. Uwielbia rośliny, zwierzęta, pracę w ogrodzie, podróże bliskie i dalekie. Działa w Stowarzyszeniu Inżynierów i Techników Ogrodnictwa w Poznaniu, w którym pełni funkcję wiceprezesa Sekcji Florystycznej.

Murarka ogrodowa (Osmia rufa L.). Cz. 3.

Murarka ogrodowa (Osmia rufa L.). Cz. 2.

Murarka ogrodowa (Osmia rufa L.). Cz. 1.