Jaka powinna być dobra podkarmiaczka?

Pszczoły, co prawda, same zaopatrują się w ulubiony pokarm i nie wymagają codziennego podstawiania miski z jedzeniem. Nie oznacza to jednak, że w każdej sytuacji poradzą sobie bez pomocy swojego opiekuna. Czasem trzeba je dokarmić – do tego służą podkarmiaczki.

Podkarmiaczki służą do podawania pszczołom pokarmu w ulach. Powinny być przede wszystkim funkcjonalne, wygodne w użytkowaniu dla pszczół oraz umożliwiać napełnianie pokarmem bez otwierania gniazda. Dobrze by było, by jednocześnie była też wystarczająco pojemna. Podkarmiaczki można umieszczać zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz uli. Ważne jednak, by ich umiejscowienie nie wpływało negatywnie na stan ocieplenia ula.

Podkarmiaczka na zewnątrz
Zewnętrzne podkarmiaczki mają kształt skrzyneczek zamkniętych od góry. Są płaskie, wykonane z drewna, a czasem z blachy. Ich umiejscowienie jest uzależnione od konstrukcji ula – mogą wisieć przed górnym wylotem na przedniej ścianie, mogą też stać na mostku przed wylotem dolnym.

Wewnątrz podkarmiaczek zwykle znajduje się pływak, czyli minitratwa wykonana z cienkich listew, która chroni pszczoły przed utonięciem. W przypadku drewnianej podkarmiaczki trzeba pamiętać, by jej wewnętrzne ścianki były odpowiednio zaimpregnowane – w przeciwnym razie płynny pokarm będzie wsiąkał w drewno. Taki impregnat wykonuje się z gorącego wosku. Co więcej, można go wykorzystać, jednak w nieco innym celu, w podkarmiaczce blaszanej. Dzięki temu pszczoły nie będą ślizgały się na ściankach podkarmiaczki.

Wosk pełni też funkcję ochronną dla pokarmu, który znajduje się w podkarmiaczce wykonanej z blachy cynkowej lub ocynkowanej. Jeśli nie będzie ona zabezpieczona, może wchodzić w niebezpieczne reakcje z pszczelim pożywieniem. Efekt tego będzie taki, że będziemy szukać przyczyn podtrucia pszczół na zewnątrz – w trujących roślinach czy opryskach, a tymczasem niebezpieczne dla pszczół środowisko znajdować się będzie tuż obok.

Podkarmiaczki używane na zewnątrz ula są wyjątkowo praktyczne – nie trzeba otwierać ula podczas podawania pszczołom pokarmu. Najczęściej stosowane są podczas ciepłych pór roku – wiosną i latem – do podkarmiania pobudzającego.

Podkarmiaczki wewnątrz ula
Wewnętrzne podkarmiaczki można, podobnie jak zewnętrzne, ustawiać w różnych miejscach. Mogą znajdować się pod ramkami, na dennicy, mogą stać lub wisieć obok ramek, aż w końcu mogą stać bezpośrednio na ramkach lub na drewnianych półeczkach. Podkarmiaczki stojące pod ramkami, nazywane dolnymi, stosowane są tylko późną wiosną i latem – gdy jest chłodniej, pszczoły raczej niechętnie schodzą na spód ula. Podkarmiaczki stojące lub wiszące przy ramkach również sprawdzają się głównie podczas pory ciepłej. Podkarmiaczka stojąca na ramkach, czyli dolna, jest przez pszczoły odwiedzana najchętniej. Są niejako pod ręką, tuż przy gniazdach, nie trzeba więc do nich nigdzie schodzić ani przemieszczać się.

Poidełka w ulach
Wszystkie typy podkarmiaczek można bez problemu używać jako poidełek ulowych, w sytuacjach, gdy konieczne jest dopajanie pszczół w miejscach ich zamieszkania. Zdarza się tak wtedy, gdy pszczoły są chwilowo unieruchomione w ulu – jest kiepska pogoda, na polach trwa opryskiwanie środkami ochrony roślin albo gdy z różnych przyczyn pszczela rodzina jest chwilowo pozbawiona pszczół lotnych.

Opracowano na podstawie:
Mieczysław Janiszewski, Ule, sprzęt i budowle pasieczne, Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 2014, s. 149-158