Główne pożytki pszczele

Każdy, kto zakłada pasiekę, powinien zapoznać się z głównymi pożytkami pszczelimi oraz z czasem występowania na nich pyłku, nektaru czy spadzi. Najbardziej istotne są te rośliny pożytkowe, które rosną w promieniu maksymalnie dwóch kilometrów od pasieki.

W naszej strefie klimatycznej występuje około trzech tysięcy roślin nasiennych, które mogą być dobrym pożytkiem dla pszczół. Wśród nich możemy wyróżnić tzw. główne rośliny pożytkowe, które dostarczają najwięcej pyłku i nektaru, umożliwiając obfite zbiory miodu. Występowanie pożytków determinuje wydajność pasieki – nawet najsilniejsza i najlepsza rodzina pszczela nie wytworzy wiele miodu, jeśli nie będzie miała wokół ula dobrych pożytków. Idealnie byłoby, gdyby rośliny pożytkowe na jednym terenie były zróżnicowane pod względem czasu kwitnienia. Chodzi o to, by zbiory trwały przez cały sezon – od wczesnej wiosny aż do późnej jesieni. Jeszcze lepiej byłoby, gdyby nie występowały przerwy w zbiorach. [1]

Najważniejsza wydajność miodowa
Mówiąc o pożytkach pszczelich warto też zwrócić uwagę na wydajność miodową roślin – im jest ona większa, tym większe zbiory miodu. Dlatego wokół pasieki powinny znajdować się właśnie te rośliny, które gwarantują szybką produkcję. Jeśli ich nie ma, nic nie stoi na przeszkodzie, by w ramach poprawy pożytków zagospodarować wolne tereny wokół ula roślinami miododajnymi. Jak widać, dobry pszczelarz musi zgłębić chociaż podstawy botaniki, które przydadzą się w zarządzaniu pasieką.

Najlepsze rośliny miododajne
Jakie rośliny są wręcz stworzone na pożytek pszczeli? Spośród roślin jednorocznych największa wydajność miodową mają: facelia błękitna, kolendra siewna, pszczelnik mołdawski, gorczyca biała, nostrzyk biały jednoroczny. Miododajne rośliny dwuletnie to: nostrzyk biały i żółty, ostrzeń pospolity, dzwonek wielkokwiatowy, dzięgiel lekarski. Jeśli chodzi o krzewy, najlepszą wydajność miodową mają różne odmiany irgi, klon tatarski, oliwnik wąskolistny czy mieszańce wierzby iwy. I na koniec drzewa: lipa, klon oraz drzewka i krzewy owocowe – jabłonie, grusze, czereśnie, śliwy, maliny, agrest, porzeczki. [2]

Rośliny spadziowe
Rozważając kwestię dobrych pożytków pszczelich nie możemy tez zapomnieć o lasach. Pamiętajmy, że jednym z produktów pszczelich jest miód spadziowy zbierany z drzew leśnych. Najważniejsze z nich, na których spadź pojawia się masowo, to: sosny, świerki i jodły. W nieco mniejszych ilościach spadź występuje tez na modrzewiu i kosodrzewinie. Trzeba też pamiętać o drzewach liściastych, brzozach, dębach, lipach, klonach czy kasztanowcach. Okresowo spadź może też pojawiać się na innych drzewach. [1]

Pożytki trudne do zaplanowania
Jednak, w odróżnieniu od roślin, z których pozyskiwany jest nektar lub pyłek, pożytki spadziowe nie pozwalają w prosty sposób zaplanować wielkości produkcji. Spadź nie jest bowiem wytworem, który pojawia się cyklicznie (jak nektar w kwitnących kwiatach). W jednym sezonie może być sporo, natomiast w drugim – wcale. Dlatego też pożytki spadziowe nie mogą być jedynymi, do jakich mają dostęp pszczoły, a miód spadziowy nie powinien być jedyną odmiana produkowaną w danej pasiece. Bo choć jest droższy i można na nim więcej zarobić, nie każdy rok będzie równie dochodowy. [1]

Opracowano na podstawie:
1. Werner Gekeler, Pszczoły. Poradnik hodowcy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2014, s. 103-106
2. Antoni Zaleski, Poprawa pożytków pszczelich, www.odr.pl, 23.10.2014 r.

Zobacz również:

Rośliny miododajne, rośliny pożytkowe, rośliny pszczelarskie - spis

Facelia błękitna (Phacelia tanacetifolia) - ciekawostka graficzna