Wykrywanie chorób przez pszczoły

Pszczeli badacze poszukują sposobów, które pomogą nam wykorzystać potencjał naturalnych systemów biologicznych w celu zwiększenia naszych zdolności percepcyjnych.

Obiektem ich zainteresowań jest zdolność reagowania pszczół na zapach ludzkiego oddechu. Okazuje się, że pszczoły można nauczyć w ciągu 10 minut odróżniać szeroką gamę związków chemicznych oraz zapachów naturalnych i sztucznych, w tym biomarkerów związanych z występowaniem niektórych chorób.

Celem projektu, który prowadzi portugalska badacz Susana Soares, jest przełożenie w oparciu o aktualne badania technologiczne wyników, w taki sposób aby były zrozumiane przez ludzkość i pociągnęły za sobą istotne zmiany w życiu człowieka.

Przyrządy badawcze zostały tak skonstruowane aby były bezpiecznie zarówno dla człowieka, jak i pszczół. Część ze szklanych przedmiotów posiada specjalne rurki podłączone do małej komory umożliwiają widoczność wydechu. Zostały one tak wykonane, aby zabezpieczyć pszczoły przed przypadkowym wlotem do wewnętrznej komory diagnostycznej.

Jak to działa?

Szklane przedmioty mają dwie komory: mniejszą, która służy jako przestrzeń do diagnostyki i większą komorę, gdzie wcześniej przeszkolone pszczoły są trzymane przez krótki okres czasu. Badanie polega na zrobieniu wdechu do mniejszej komory i oczekiwaniu na zachowanie pszczół. Jeżeli pszczoły rozpoznają zamach dla którego zostały przeszkolone, skierują się ku mniejszej komorze.

Zdjęcia 1 i 2 prezentują osobę przygotowującą się do wydechu do małej komory.
Zdjęcie 3 wskazuje, że pszczoły nie wykryły śladów zapachu dla którego zostały przeszkolone.
Na 4 zdjęciu została zaprezentowana sytuacja, w której pszczoły rozpoznały zapach i przeniosły się z dużej do małej komory.

Co pszczoły mogą wykryć?

Badania naukowe wykazały, że pszczoły są w stanie prawidło zdiagnozować już na wczesnym etapie szeroką gamę chorób, takich jak: gruźlica płuc, rak skóry czy nawet cukrzyca.

Jak to się odbywa?

Wskazane narzędzia diagnostyczne są jedynie częścią rozbudowanego systemu, którego celem jest wykorzystanie pszczół jako czujnika biologicznego. Na system składa się: "Centrum Pszczół", "Farma Pszczela", "Centrum Szkoleń", "Laboratorium Badawcze" oraz "Centrum Zdrowia".
Pierwszy element stanowi strukturę ułatwiającą zrozumienie technologicznego potencjału pszczół. W "Centrum Szkoleń" odbywają się "szkolenia dla pszczół" przetransportowanych z "Farmy Pszczelej". Szkolenia "prowadzone są" przez wyspecjalizowanych do tych celów pszczelich trenerów (ang. beetrainers). W Laboratorium Badawczym prowadzone są badania z wykorzystaniem wyszkolonych uprzednio pszczół. Po wykonaniu badania pszczoły zasłużenie wracają do swojego ula.

Przebieg procesu:

1. Gromadzenie pszczół (ang. collecting bees)
2. Szkolenie (ang. training)
3. Diagnoza (ang. diagnose)
4. Powrót do ula (ang. back to beehive)
Raz wyszkolona pszczoła będzie pamiętała zapach nawet przez całe swoje życie, jeżeli zawsze jako nagrodę otrzymywać będzie cukier. Pszczoła ta żyje przeciętnie sześć tygodni.

Podsumowanie
Naukowcy dowodzą, że pszczoły miodne Apis mellifera mają niezwykły węch, znacznie czujniejszy od psów. M.in. dlatego ich potencjał jest aktualnie wykorzystywany do rozpoznawania ładunków wybuchowych.